Mesede egiten digun teknologia
#Pure tech
2023.10.17 Irakurketa denbora: 5 minutu
BizkaiaTech argitalpen taldea
Ilustrazioa: Ana Madinabeitia
Berriz harrapatu gaituzu… Beste behin, esperimentu bat egin nahi izan dugu gure Instagrameko eta TikTokeko orrialdeetan (follow xume bat ez litzateke gaizki egongo). Kasu honetan, helburua zera zen: ea gure jarraitzaileek pertsona askori egunerokotasunean laguntzen dieten punta-puntako teknologiari buruz dakiten ala ez ezagutzea. Emaitzak ikusteko prest al zaude?
EyeHarp, begiekin sortutako musika:
Instagram zein TikToken inkestatutako % 100ak ez zuen proiektu hau ezagutzen
- Zer da? EyeHarp begiradaren edo buruaren bitartez musika sortzeko aukera ematen duen lehen musika-tresna da.
- Nori laguntzen dio? Besteak beste, garun-paralisia, alboko esklerosi amiotrofikoa, muskulu-distrofia, goiko gorputz-adar baten anputazioa edo bizkarrezur-muineko lesioa duten pertsonei.
- Nola bururatu zitzaien ideia? Ideia hau Zacharias Vamvakousis sortzaileari bururatu zitzaion bere lagun handi batek (musikagilea zenak) istripu larri bat izan zuenean. Hasiera batean, bazirudien laguna inoiz ez zela berriro izango musika egiteko gai eta, horren ondorioz, Vamvakousis lagunaren arazoa gaindi zezakeen soluzio bati buruz pentsatzen hasi zen.
- Nola funtzionatzen du? Programak eye-tracking funtzioari esker funtzionatzen du. Teknologia horren bitartez, begien mugimenduak erregistra ditzakegu, begien mugimendu guztiak jarraitzeko (bai, marketinean erabiltzen den tresna berbera da eta, horren bitartez, edozein markak jakin dezake zerk eragiten digun zirrara). Doako open source software baten bitartez, edozein pertsonak erabil ditzake begiak melodia bat sortzeko.
Errehabilitazio-robotak, bide berri baten hasiera:
Instagram zein TikToken inkestatutako % 67ak ez zuen proiektu hau ezagutzen
- Zer dira? Pazienteen mugimenduak beti berdinak izan daitezen bermatzen duten terapia-robotak dira (garunak mugimendu horiek bere kabuz egiten ikas dezan). Horrez gain, pazienteen datuak bildu egiten dituzte, ondoren, dagokion medikuak zehaztasun handiagoz aztertu ahal izan ditzan.
- Nori laguntzen die? Istripu zerebrobaskular bat (bestela esanda, iktus bat, hau da, zerbaitek garunaren alderdi bateko odol-jarioa oztopatzen duenean edo garuneko odol-hodi bat apurtzen denean gertatzen dena) edo beste arazo neurologiko larri batzuk (epilepsia, alzheimerra edo bestelako dementziak edo migrainak, besteak beste) dituzten pazienteen errehabilitazioa azkartzeko erabiltzen diren makinak dira.
- Nola bururatu zitzaien ideia? Mota horretako lesioak izan dituzten pertsonen errehabilitazioak, lan asko emateaz gainera, kostu handia izan ohi du tamalez. Gainera, kasu batzuetan, terapia egin ostean ere paziente askok mugikortasun-arazoak izaten jarraitzen dute. Makina horiekin, ordea, tratamenduaren eraginkortasunak % 15ean egiten du hobera eta guztizko kostua % 25ean jaisten da.
- Nola funtzionatzen dute? Egokitutako exoeskeletoak dituzte, gorputzeko zati bateko mugikortasuna indarberritzen laguntzeko. Horiek pazientearekin egin beharreko entrenamenduak agintzen dituen programa batekin loturik daude. Asistentzia-maila edo indarra (robotak berak eskaintzen dituenak) paziente bakoitzaren kasura egokitu daitezke, izan ere, robot horiek beti egoten dira errehabilitazioko profesionalez lagundurik.
Ability hand, ukimenaren itzulera:
Instagramen inkestatutako % 100ak ez zuen proiektu hau ezagutzen, TikToken, berriz, % 86ak
- Zer da? Puntako teknologiaz hornitutako esku bioniko bat da, behar duten pertsonei ukimena itzultzeko gai izan den lehena munduan.
- Nori laguntzen dio? Edozer arrazoirengatik eskua galdu duen edonori.
- Nola bururatu zitzaien ideia? PSYONICeko (gailua sortu duen enpresa) CEOak, Aadeel Akhtar Doktoreak, zazpi urte zituen Pakistanera egindako bidaia batean anputazio bat zuen pertsona bat lehen aldiz ikusi zuenean. Pertsona horrek bere adina zuen, gutxi gorabehera, eta une horretan konturatu zen mundu guztiak ez zituela osasun-zerbitzuez gozatzeko aukera berak.
Nagusi egin zenean, unibertsitate-garaian, PSYONIC sortu zuen, mundu guztiarentzat eskuragarriak izango ziren protesiak sortzeko helburuarekin. Illinoisko Unibertsitatean ingeniari pare batekin hasitako proiektu hau pertsona ugarik eta osasun publikoko adituek babestutako proiektu izugarri bihurtu zen: atzean zeuden gizarte-langileak, diseinatzaileak eta medikuntzaren eta GKEen arloko itzal handiko pertsonak, besteak beste.
- Nola funtzionatzen du? Sentsore batzuen bidez, Ability Hand-ak zerbaiti eusterakoan atzamar puntetan dagoen presioa hauteman dezake. Ondoren, sentsoreek bibrazioak bidaltzen dizkiete besoari eta, modu horretan, pertsonari zerbait ukitzen edo eusten dagoelako sentsazioa helarazten dio.
Project Leonardo eta jolasteko eskubidea:
Instagramen inkestatutako % 100ak ez zuen proiektu hau ezagutzen, TikToken, berriz, % 80ak
- Zer da? PlayStation 5 (PS5) kontsolaren aginte bat da, egokituta dagoena desgaitasunak dituzten pertsonek ere jokatu ahal izan dezaten. Sony enpresak diseinatu du, AbleGamers, SpecialEffect, Stack Up eta antzeko erakundeekin lankidetzan.
- Nori laguntzen dio? PSko agintearekin jokatzeko arazoak dituen edozeini, bereziki, mugikortasun-arazoak dituztenei.
- Nola bururatu zitzaien ideia? PlayStationa ekoizten duten arduradunak konturatu ziren mugimendu-urritasuna zuten pertsonek ezin zutela jokatu beste pertsona batzuek bezala, arazoak zituztelako aginteari eusteko, hainbat botoi aldi berean sakatzeko, botoi txikiak aurkitzeko edo jolasaz arazorik gabe gozatzeko, besteak beste.
- Nola funtzionatzen du? Jokalariei jolas-esperientzia propioa sortzea ahalbidetzen dien mihise zuri bat da. Jolastu nahi duen edonork produktuak dakartzan osagarriak (botoi desberdinak, tapak edo palankak) erabil ditzake bere agintea sortzeko. Adibidez, norbaitek FIFA jokoan jaurtiketa bikainak egin nahi baditu, baina aginte arrunt batekin ezinezkoa bazaio (eskuek ez diotelako botoi biribila eta R1 botoia aldi berean sakatzen uzten, esate baterako), aginte honekin botoi horiek elkarren gainean jarri ahal izango ditu, gol itzelak sartzeko (SIIIIIIIUUUUUU). Ezaugarri horretaz gainera, agintea guztiz estatikoa ere izan daiteke eta, ondorioz, jokalariak ez du zertan denbora guztian aginteari eutsi.
Gehiago kuxkuxeatu nahi izanez gero…
Lerratu gehiago erakusteko
BizkaiaTech, burmuin geldigaitzei zuzendutako teknologiari buruzko aldizkaria, Bizkaiko Foru Aldundiarena.