Izan ere, Arkimedesi treska batean bainua hartzen zegoelarik etorri zitzaion inspirazioa, igotzen den uraren bolumena urperatuta dagoen gorputzaren bolumenaren berbera dela asmatu baitzuen momentu hartan. Askok uste dute Eureka momentu hau agerkunde jainkotiar bat bezalakoa dela, gau erdian bat-batean heltzen zaizuna. Baina benetan, Eureka bakoitzaren atzean lan orduak eta ideiagintza, esperimentazio eta heltze prozesu luzeak daude.

Orainaldira bueltatuz, eta hemendik ez oso urrun, DBHko 4. mailako jenio batzuek Eureka momentu horren bila ibili dira amore eman barik, — zertarako? — “Global Innovation Award” zientzia eta teknologia lehiaketa estatubatuarrak aurten proposatu duen erronkari erantzuteko. — Eta zein zen erronka? — Jendeak kirola egin zezan lortzea, alajaina, edo ezagunak ez diren kirolen praktika erraztea – baina, momentu bat, dena asmatuta dago kirolean? — Ezetz dirudi.

Hamasei urteko gazte taldeak lanean hasi ziren Begoñazpi Ikastetxean, azarotik urtarrilera, Teknologia eta Zientzia Kultura ikasgaian eta atsedenaldi batzuetan. Aukera berriak sakontasunez pentsatu zituzten: nola berritu dezakegu eta aldi berean lagundu? zein kirol hautatuko dugu? eta galderarik ohikoena eta zailena: nondik hasiko gara?

Argi dago, berritu ahal izateko, eraldatu beharra dagoela irakatsi diguten era. Baina askotan, denbora falta dela eta edo ikastetxeak gainezka daudelako, ez dute irudimena, pentsamendu kritikoa eta jakin-mina sustatzen, horren ordez, buruz ikasten, automatizatzen eta etxerako lanak egiten irakasten digute, baina… zer gertatzen da berezko jakin-minak sortzen duen pentsamendu autonomoa aske uzten duzunean?

Gazte talde hau pentsaera berritzaile, jakin-min handi eta geldiezin horren adibide argia da. Aurkeztu zitzaien erronkari aurre egiteko kutxatik kanpo pentsatzeko euren erak harritu egin gintuen: ezohiko kirol maila bat bilatu zuten, Goalball, pertsona itsuentzat sortutako kirol paralinpiar bakarra, non jokalari guztiek karatula opakoak daramatzaten. Interesgarria, ezta? Ba interesgarriagoa da jokoaren dinamika. Entzumenean oinarritzen da batez ere, pilotaren (barruan kaskabelak dituenak) ibilbidea hautematen du eta, gainera, gaitasun espazial handia beharrezkoa da momentu bakoitzean zelaiaren lekurik aproposenean kokatu ahal izateko, pilota hartzeko eta kontrako taldearen atera botatzeko.

Hori irakurrita agian joko erraza dirudi, baina errealitatea beste bat da.

Jokalari olinpiar batekin hitz egin genuen eta esan zigun

“jokoaren zailtasun nagusia zelaian espazialki galtzea dela. Izan ere, nahiko adi egon behar zara zure kokapena momentu oro ezagutzeko”.

“Galtzen bazara, atera itzultzen zara, hortik kantoi batera eta orduan zure lekua topatzen duzu berriro. Denbora hau oso baliotsua da, askotan gola sartzen dizute une honetan.”

Benetan erabilgarria izan litekeen konponbide bat planteatzeko hasieratik hasi ziren: jokalariak ulertu eta haiek bezala jolasten, sor litezkeen arazoak hautemateko.

Laser bat izan zen Bizkaiko talde honen lehenengo aukera konponbide bat topatzeko. Jokalariak non dauden hautemateko lauki bat sentsoreen bitartez diseinatzea, baina, noski, pilota edo beste edozer pasatzen zenean informazioa ez zen zehatza.

Burmuina burugogorra da, eta konponbide azkarrak aurkitu nahi ditu, horregatik, topatzen ez dituenean blokeatu egiten da. Baina buruari bueltak eman ondoren, eta balio ez duten konbinazioak baztertu ondoren, momentu bat heldu zen, zeinean baliozkoa zirudien hipotesi bat agertu zen…

Eta eskumuturreko bat kamera batekin diseinatzen badugu jokalariak lokalizatu daitezan? EUREKA!

Jenioen belaunaldi berri honen adimena gehien piztu dezakeena pertsonen bizitza hobetuko duen erronka bat da.

Kasu honetan, taldeak bazekien, lortzen bazuen, eragina beharrezkoa eta pozgarria izango zela beste pertsona askorentzat. Horregatik, ez zitzaien motibaziorik ez inondik inora falta, bultzada txikia baino ez zuten behar: hizkuntza berri bat ikastea. Guk idazten ikasi genuen era berean, akatsak egiten, praktikatzen eta gehiago praktikatzen, haiek kode hizkuntza berri bat ikasi behar izan dute, Python.

Seinaleei Arduino moduluak eransten, zelaian objektu baten mugimendua hautematen hasi ziren. Joko zelaia segundoro eskaneatzen duen eta momentuan ateratzen den argazki originalarekin alderatzen duen, sistema baten diseinua izan da emaitza.

Anomaliaren bat hautematen badute, markatu egiten dute eta hortik jokalariaren koordenatuei buruzko informazioa ateratzen dute, hauek prozesatzen dira eta irrati-frekuentzia seinaleen bitartez bidaltzen dira daroan eskumuturrera. Horrela, bere kokapenera sartzen denean, 1,5 segundoko bibrazioa jasoko du eta irtetean 0,5 segundokoa;noiz sartu den, noiz irten den eta zenbat pauso eman dituen jakitea ahalbidetzen dionak.

Azkartasunari, sormenari, elkarlanari eta pentsamendu kritikoari esker, “Global Innovation Award-eko” inalistak izatea lortu dute eta eskola-sari horren mundu mailako lehiaketaren parte izan dira.

Nork daki hurrengo urratsa sistema hau kirolerako edo domotikarako egokitzea izango den, ikusmen urritasuna daukaten pertsonentzat. Ez dago ikaratzen dituen erronkarik.

Argi dagoena da Eureka momentua heltzen dela, itxuraz ezustean, baina lan orduek, elkarrekiko loturarik ez duten gaien inguruko irakurketak eta jakin-minak sustatzen dute.

Izan ere, gure burmuina lotura sinestezinak egiteko gai izan daiteke sormenezko eta berrikuntza prozesuetan. Antza, bat-batean eta testuingururik gabe heltzen zaiguna, Arkimedesi bainuontzian bezala, pentsamendu ezberdinen arteko erdigunea aurkitzeko loturei esker gertatzen da.

Iraupen-lasterketa bat da non honakoarekin hasten den: Nondik hasiko gara?