EZ ZIENTZIETAKOA EZ LETRETAKOA, BIETAKOA BAIZIK

Orain dela urte batzuk, STEM (Science, Technology, Engineering eta Mathematics) hitza entzuten hasi ginen, zientziaren, teknologiaren, ingeniaritzaren eta matematikaren diziplina akademikoak bateratzeko; eta zientziarekin, hezkuntzarekin, lan-indarrarekin, nazioarteko segurtasunarekin edo migrazioarekin zerikusia daukaten kontuetan erabiltzeko. Diziplina tekniko-zientifikoen gaineko ikaskuntza garrantzitsua da profesional lehiakorra izateko, baina ez du ezertarako balio arazoen ebazpena, irudimena eta jakin-nahia sustatzen duten diziplinekin bateratzen ez bada. Horregatik, gaur egun STEAM erabiltzen dugu, Artearen A atxikituz. Ez gara karrera edo ikasketa jakin batzuei buruz ari, ez da unibertsitatera mugatzen, STEAM erabili dezakegu lanbide-heziketan, haur hezkuntzan, denetariko ikastaroetan eta edozein formatuan, aurrez aurrekoan, onlinean edo bien arteko nahasketan. Honelako ikasketek gero eta ikasle gutxiago dituztela jakitea da garrantzitsua, nahiz eta arrazoiaren logikaren arabera, hautatuenak eta eskatuenak izan beharko litzatekeen.

Gero eta ikasle gutxiagok aukeratzen dituzte STEAM ikasketak eta, beraz, pentsamendu zientifikoa eta sormenezkoa nola piztu asmatu beharra daukagu, bestela, talentu falta handia izan genezake hemendik urte gutxira.

BRIKO-TEKNOLOGIAREN BELAUNALDIA

Oraintxe bertan Europak miloi bat profesional behar ditu arlo honetan, lortu ez direnak. AEBetako langabezia-tasaren gaitzari buruz ari garen honetan, arlo zientifiko-teknologikoan 1,2 milioi lanpostu aurreikusten dira. Bitxia da arlo horiekiko gazteen interesa gero eta handiagoa izatea, baina ohiko prestakuntzaren bestelako ikuspegi batetik. Hezkuntza ez-formala deritzona edo maker kulturak gauzak norberak egitearen, partekatzearen eta hastearen ideietan dauka oinarria. Horren guztiaren adibide dira 3D inprimatzaileak, Raspberry Pi edo Arduino, zeinek edozein proiektu teknologiko gure etxetik garatzea ahalbidetzen duten (briko teknologia).

Belaunaldi berriek oinarritzat hartu dituzte beti eredu izandakoak. Ez dakit guztiz egia den ala ez, baina beti esan da, abokatu telesail bat gazteen artean modan jartzen bada, urte batzuk geroago zuzenbide fakultateetan ilara luzeak egingo direla bertan ikasteko. Telebistari edo ikasleek egun erabiltzen dituzten kanalei erreparatuz, YouTube eta Twitch sare sozialei bereziki, urte batzuen buruan ilarak ikusiko ditugu talent show batean, reality batean parte hartzeko edo youtuberrak emulatzeko, baina ez ingeniaritza edo bioteknologia eskoletan.

KONTSUMITZAILE DIGITALAK, DIGITALTASURAREN INGURUKO ZALETASUNIK GABE

Natibo digitalak terminoa ez dut inoiz erabiltzen. Gazteak ikusten ditugu Youtube kanal bat sortzen, bideojoko partidak igotzen, eta gure etxean ordenagailuetan aditua daukagula uste dugu jada. Hori ez da horrela, daukaguna kontsumitzaile digitala da, tresna batzuk ezagutzen dituena, baina nola funtzionatzen duten, onura nola atera dakiekeen eta etorkizuneko erronkak nola gainditu daitezken ez dakiena. Bere interes bakarra jarraitzaile gehiago eta, ziurrenik, diru gehiago irabazten jarraitzea da.

Bokazio falta horrek sortzen duen beste arazo bat da emakumezko gutxik aukeratzen dituztela ikasketa hauek. Arazoa oso gazteak direnean hasten da, erro sakonak ditu, ez da batxilergoa bukatu ostean zer ikasi aukeratzerakoan sortzen. Bizikleta efektua deritzodana da; gure bizitzako lehenengo urteetan hasten da, mountain bikea mutilarentzat da eta saskidun bizikleta neskarentzat. Pixkanaka-pixkanaka kate horiek apurtuz goaz, baina oraindik luzea da bidea, eta hori guztia familiak lagundu behar du konpontzen. Zenbatetan topatu ditut, gaur egun, euren seme-alabak unibertsitatean ikasten edo ingeniari izaten kostata ikusten dituztela esan didaten familiak haiek ikasi ez dutelako. Konfiantza falta hori transmititu egiten dugu, eta, azkenean, neska-mutil askok ikasketetan ahaleginak egiteari usten diote euren etxean bertan eskola porrota arrazoitzen delako.

STEAM, BIZITZARAKO BALIO DUEN TEKNOLOGIA GERUZA

Horrekin guztiarekin, ez dut esan nahi Arte Ederrak, Filosofia edo Kazetaritza ikasi behar ez denik. Adibide baten bitartez azaltzen saiatuko naiz. Apple-en Siri sortzea erabaki zenean, erabateko laguntzaile pertsonala, zeinak mintzamenaren bitartez nahi duzunaren araberako lanak egin litzakeen, ingeniari taldea software horren diseinu eta garapenean murgildu zen. Baina konturatu ziren ezagutza falta zutela hizkuntzalaritzaren, hizkera naturalaren edo sintaxiaren arloan. Arazo horien guztien erantzuna filologia fakultateetan zegoen, eta hara joan ziren laguntza bila. Katedradun gehienek erantzun zieten ingeniariak ez zirela eta ezin zituztela lagundu. Beste batzuek letretakoak zirela esan zieten, ikasketak matematika gehiagorik ez egiteko hautatu zituztela eta ez programazioari ezta ordenagailuei buruz ere ezer ez zekitela. Azkenean, garapen taldearen parte batek hizkuntzalaritzaren arloan prestakuntza hasi behar izan zuen. Horren guztiaren irakaspena honakoa da: gazteak adin txikietan STEAM diziplinetan heztea lortzen badugu, ikasketak hautatu behar dituztenean, edozein gauza aukeratu ahalko dute. Gainera, gai izango dira euren ezagutza teknologikoak gehitzeko, ikasketa hauen hazkunde oraindik handiagoa ahalbidetuko duena.

EGITEKE DAUDEN ETXEKO LANAK

Baina beti bueltatzen gara zenbaki eta ebidentzietara. Programatzaileen lan-eskaera zerrenda izugarria da. Europar Batasunak 900.000 programatzaile beharko ditu aurten. Ez lanbide-heziketa, ez unibertsitatea ez dira gai izan euren eredu eta ikasgaiak moldatzeko eskaera izugarri horri erantzuteko, nahiz eta 5 urte baino gehiago daramagun zetorren arazo hau gogorarazten. Erreforma bat egiteke daukagu, bereziki, Lanbide-Hezkuntzaren Arloan, enpresetara hurbil dadin. Konpromisoa beharrezkoa da irakasle zein ikasleen aldetik, zeinek ez duten ohi nahi programatzaile lanetan aritu, murrizketa ekonomikoek sortu duten ospe txarra dela eta; izan ere, bitarteko hauen orduko irabazien balioa izugarri murriztu da. Oraingo negozio-eredua aldatu beharra dago, ez baitugu izango behar adina esku teknologiak proposatzen dizkigun erronkei irtenbidea aurkitzeko. Nork programatuko ditu ordenagailu kuantikoak?

Nork programatuko ditu ordenagailu kuantikoak?