Trantsizio ekologikoa: erronka izatetik, aukera izatera
#Doing
2025.03.27
BizkaiaTech argitalpen taldea
Ilustrazioa: Ainize Sarasola
Zuhaitz batek 80 urte behar ditu tona bat CO2 orekatzeko, eta zementu-fabrika batek –gutxi gorabehera– 400 000 tona CO2 sortzen ditu urte bakar batean. Mundu guztian ez dago hainbeste zuhaitz landatzeko lekurik ere. Nola ezabatuko ditugu kontaminatzen duten igorpen horiek panorama honekin? Lehenik eta behin, optimismoa lantzeko ariketa bat burutu behar dugu: erronkei buruz hitz egiteari utzi eta aukerei buruz hitz egiten hasi.
Aukera hitza da, seguru asko, Green Tech sektorean gehien entzuten den hitza; hots, trantsizio ekologikorako irtenbide eta zerbitzu teknologikoak garatzen dituzten enpresek lan egiten duten esparrua. Ohartarazten zaitugu: aukera izango da, baita ere, artikulu honetan gehien errepikatzen den hitza.
Ingurugiroari buruz edo akzio klimatikoari buruz hitz egitean, aukera hitza erabiltzen da inbertsioa eta negozio berrien sormena eskatzen dituelako. «Aukera» bat da, Europak –eta, ondorioz, Bizkaiak– Itun berdearen helburu nagusia lortzeko konpromisoa tinko mantentzen duelako: 2050erako klima-neutraltasuna edo zero igorpen garbiko oreka lortzea. Beste era batera esanda, horrek esan nahi du 2050erako gai izan beharko garela soilik naturak (basoek, ozeanoek eta lurrak) xurgatu ditzakeen berotegi efektuko gasak igortzeko.
Erronka izugarria da, eta, adituen arabera, teknologiaren, erakusketa-guneen eta inbertsio-guneen batura eskatzen du.
TEKNOLOGIA BERDEA
Honetan ekiten ari diren eta oinarri teknologikoa duten enpresak sortzea ezinbestekoa da arlo honetan hainbat arrazoirengatik. Erraz asma daiteke ingurumen-proposamenak garatzen espezializatutako sektore berri bat sortzeak lan-aukera asko sortzen dituela. Ildo horretan, badago kontuan hartu beharreko beste zera bat: zenbat eta ekintzailetza gehiago izan, orduan eta lehiakortasun handiagoa izango du hura hartzen duen lurraldeak.
Eta maila gorenean dagoen partida batez hitz egiten ari gara.
Europak energia berriztagarriak behar ditu, autosufizientzia energetikoa lortu behar baitu. Ingurumenari dioten errespetutik haratago, estrategia geopolitikoarekin du zerikusi; izan ere, horrela bakarrik utz geniezaioke erregai fosilak esportatzen dituzten herrialde handien menpeko izateari, adibidez.
Teknologia da (sorpresa!) paparra ateratzeko aliaturik onena. Enpresen proposamenak dagoeneko adimen artifiziala barneratzen hasi dira, adibidez, material berriak sortzeko; baita sentsorika eta blockchain ere, hondakinen bizitza zikloa eta trazabilitatea kontrolatzeko xedez.
Hemen, adibidez, aukera izugarria da. Soilik nazio mailan sortzen diren hondakinen %12 berrerabiltzen edo birziklatzen da. Horrek %90eko aukera-leihoa irekitzen du, adibidez, hondakinaren inguruko ekonomia zirkularraren sustatzeari dagokionez.
Oraintsu, Bizkaiko Foru Aldundiaren Ekonomia Sustatzeko Sailak Smart Grids Academy-ren sorrera bultzatu du, profesionalak sare elektriko adimendunetan heziko dituen nazioarteko plataforma, trantsizio ekologikoan lagunduko duten proposamenak sortzeko teknologia erabiltzea aurreikusten duen beste arlo bat.
Bizkaian, B Accelerator Tower espazioa da lurraldeko startupen egoitza nagusia. Ekintzailetzaren «ontzi intsignia» moduko bat da, tokiko eta nazioarteko konexio-sare baliotsuak dituena, eta, bertan, Green Tech alorrean diharduten ekintzaileentzako lekua badago ere.
ERAKUSKETA-GUNEEN GARRANTZIA
Adituek aipatzen duten arazo nagusia patenteen falta da. «Asko ikertzen dugu, baina gutxi ari gara lurreratzen; gai izan behar dugu industria-mailan eskalagarriak diren proiektu errealetara bideratzeko», adierazi du Olga Martínek, Aclimako zuzendari nagusiak, IV Basque GreenTech & Green Ups ekitaldian.
Palanken artean, aukera gisa ulertuta, hauek nabarmentzen dira: barne-errekuntzako motorraren amaiera, 2030erako energia berriztagarrien erabileraren %40ko helburua (gaur egun %20an dagoena), zero emisioko eraikinak birgaitzeko beharra, karbono-muga doitzeko mekanismoa (zeinak igorritako karbonoari bidezko prezioa ezartzen baitio industria-ekoizpen garbiagoa sustatzeko), hornikuntza-kateari eta kontsumitzaileari informazioa emateko beharra edo produktu eta zerbitzuen ekodiseinurako aukerak.
Eta hori ez da guztia. Era berean, plastikoari egindako eskakizun zirkularrei, CO2-a xurgatzeko lurraren eta basogintzaren erabilera aldatzeari, aniztasuna berrezartzeari eta hirietan natura txertatzeari etekina atera dakieke.
Azken horren inguruan, apunte bat. Natura hirietara eramateak ez du hiri horiek berdez pintatzea esan nahi (oso politak geratu arren). Pentsa dezagun landaretza zintzilikatua duten hamabi solairuko eraikinen fatxada batean, Singapurren ikusi daitezkeenak bezalaxe.
Natura hirietan integratzeaz ari garenean, euri-ura aprobetxatzeaz ari gara, arindu ezin den CO2-a konpentsatzeaz.
Eta kontuz, airearen kalitatea NBEren eskubideetako bat da eta.
BERDEA, DIRUA BEZALA
Argi dago dirua behar dela teknologian oinarritzen diren proposamenak aktibatzeko eta horiek industrian aplikatu daitezkeen soluzio bilakatzeko. Diru asko.
Zentzu horretan, politika publikoak eta, zehazki, dirulaguntzak eta laguntzak funtsezkoak dira horretarako. Bizkaian, hainbat programa publiko daude martxan: ingurumen-fiskalitatea (inbertsioengatiko kenkariak eta ingurumena zaintzearekin lotutako proiektuekin lotutako gastuak), inbertsio berdeengatiko laguntzak, eta eskualdeko basoak (gure bizilekuko benetako birikak) hobetzeko proiektuak.
Erakunde publikoek ezin diote erronkari bakardadean aurre egin, noski. Enpresa pribatuek eta planeta honetan bizi garen pertsona guztiok ere lan egin behar dugu. Has gaitezen gogoeta kolektibo batetik. Bide batez, eta aukerez hitz eginez, hau ere aukera paregabea izan daiteke gizarte kontzienteago eta kolaboratiboago bat sortzeko.
Etiketak
- #startup
- #emprendimiento
- #innovación
- #cocreación
- #ciencia
- #colaboración
- #estrategia
- #sostenibilidad
- #naturaleza
Gehiago kuxkuxeatu nahi izanez gero…
Lerratu gehiago erakusteko
BizkaiaTech, burmuin geldigaitzei zuzendutako teknologiari buruzko aldizkaria, Bizkaiko Foru Aldundiarena.
Cookieak
Cookie propioak eta hirugarrenen cookieak erabiltzen ditugu tekniko- analisi- eta pertsonalizazio- helburuetarako, hala nola erabiltzaileak zer nabigazio-hizkuntza erabili duen jakiteko. Informazio gehiagorako, kontsulta ezazu gure cookien politika (Leiho modala ireki).
Cookien politika
Web-orri honek, https://www.bizkaia.eus (aurrerantzean, "Webgunea"), nabigazioaren bidez eta zerbitzuaren hartzailearen IP helbidearen bidez nabigazioaren beraren jarraipena egiteko tresnak erabiltzen ditu; honela, zerbitzuak edo haren funtzionamendu teknikoa hobetzeko eta bermatzeko, beste erabiltzaile batzuengandik bereizteko eta nabigazio-ohiturak aztertzeko.
Cookien politika honen helburua da erabiltzen ditugun cookien funtzionamenduari eta erabilgarritasunei buruzko informazio argi eta zehatza ematea.
Zer dira eta zertarako erabiltzen ditugu cookieak?
Cookie bat webgune jakin batzuetan sartzen zarenean zure ordenagailuan deskargatzen den fitxategi bat da.
Cookiek, besteak beste, erabiltzaile baten edo haren ekipamenduaren nabigazio-ohiturei buruzko informazioa biltzea eta berreskuratzea ahalbidetzen diote webgune bati. Barne hartzen duten informazioaren arabera eta ekipamendua erabiltzen den moduaren arabera, erabiltzailea ezagutzeko erabili daitezke.
Indarrean dagoen legeak aukera ematen du cookieak bere gailuan gordetzeko, webgune honen funtzionamendurako behar-beharrezkoak badira. Hala ere, gainerako cookie motetarako baimena beharko dugu.
Cookie motak, horiek kudeatzen dituen erakundearen arabera
Cookieak bidaltzen dituen ekipo edo domeinua kudeatzen eta jasotako datuak tratatzen dituenaren arabera, honako hauek bereizten ditugu:
- Cookie propioak: Bizkaiko Foru Aldundiak kudeatzen dituenak.
-
Hirugarrenen cookieak: cookien bidez bildutako datuak erabiltzen dituen beste erakunde batek kudeatzen ditu.
Webgune honetan Eusko Jaurlaritzaren cookieak aurki daitezke, bere helburuetarako erabiliak eta Bizkaiko Foru Aldundiaz kanpoko domeinuetan gordetzen direnak.
Cookie motak, xedearen arabera
- Cookie teknikoak: erabiltzaileak webgune, plataforma edo aplikazio batean nabigatzea ahalbidetzen dute, baita horietan dauden aukera edo zerbitzu desberdinak erabiltzea ere; hala nola, trafikoa kontrolatzea eta datuak komunikatzea, saioa identifikatzea, sarrera mugatua duten ataletan sartzea, ekimen batean izena emateko edo parte hartzeko eskaera egitea, hedapenerako bideoak edo soinua daukaten edukia gordetzea edo sare sozialen bidez edukiak partekatzea.
- Analisi-cookieak: erabiltzaile kopurua zenbatzea ahalbidetzen dute, baita nabigazioaren neurketa eta analisi estatistikoa egitea ere. Horren helburua eskura dauden zerbitzuak hobetzea da. Propioak edo hirugarren batenak izan daitezke.
- Pertsonalizazio-cookieak: erabiltzaileak zerbitzura sartzea ahalbidetzen dute erabiltzailearen gailuan aurretik definitutako irizpide batzuen araberako ezaugarri orokor batzuekin; hala nola, hizkuntza, zerbitzura sartzeko erabiltzen den nabigatzaile mota, zerbitzura sartzeko erabiltzen duen eskualdeko konfigurazioa, eta abar.
Cookien iraupena
- Saiorako cookieak: erabiltzailea webgune batera sartzen den bitartean datuak bildu eta gordetzen dituzte.
- Cookie iraunkorrak: datuek gailuan gordeta jarraitzen dute, eta horietara sartu daiteke eta horiek tratatu cookie-en arduradunak definitutako aldi batean. Aldi hori minutu batzuetatik zenbait urtetara bitartekoa izan daiteke.
Zer cookie erabiltzen ditu webgune honek?
Lerro bakoitzean cookie(teknikoak) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| JSESSIONID | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| ASPSESSIONID | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| TS01 | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| LFR_SESSION_STATE | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| COOKIE_SUPPORT | Adierazi ea erabiltzaileak aktibatuta daukan cookietarako laguntza | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_tecnicas_bizkaia | Tekniken cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_analitica_bizkaia | Analisien cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_preferencias_bizkaia | Lehentasunen cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_terceros_bizkaia | Hirugarrenen cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| CPLB | Karga orekatzeko gure zerbitzariek erabilitako informazioa jasotzen du | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| modalRenta2025 | Erabiltzailea kenkarien orrian sartu den edo errentaren zirriborroan bi aldiz sartu den identifikatzeko aukera ematen du, kenkariei eta zirriborrorako sarbideari buruzko abisu-leiho modala erakustea saihesteko. | 3 hilabete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| Kultursistema_session | Erabiltzailearen saioa mantendu | Ordu 1 | Kultursistema |
| XSRF-TOKEN | CSRF (Cross Site Request Forgery) erasoak saihesteko | Ordu 1 | Kultursistema |
| _GRECAPTCHA | Babestu webgunea spametik eta indar handiko erasoetatik | 6 hilabete |
Lerro bakoitzean analisirako cookie bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| dtCookie | Bisita bat arakatzen du hainbat eskaeraren bidez | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtLatC | Zerbitzariaren sortasuna neurtzen du errendimenduaren monitorizaziorako | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtPC | Beharrezkoa balizen transmisiorako parametro egokiak identifikatzeko; korrelaziorako saioaren IDa barne hartzen du | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtSa | Erdi mailako biltegia orrialdeak hartzen dituzten ekintzetarako | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| rxVisitor | Bisitariaren ID saioak korrelazioan jartzeko | Etengabe | Bizkaiko Foru Aldundia |
| rxvt | Saioaren itxarote-denbora | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| iyrc-user-id | Erabiltzaileak bereiztea | Ordu 1 | Bizkaiko Foru Aldundia |
| _ga, _ga_XXXXXXXXXXX | Erabiltzailea bereiztea | 2 urte | Google Analytics |
| _gat, _gat_XXXXXXXXXXX | Eskaeren ehunekoa mugatzea | Minutu 1 | Google Analytics |
| _gid | Erabiltzaileak bereiztea | Egun 1 | Google Analytics |
| MUID | Erabiltzailea bereiztea | Urtebete | Microsoft Clarity |
| _clck | Lehentasunak esleitzea erabiltzaile berdinari | Urtebete | Microsoft Clarity |
| _clsk | Konektatu saio batean ikusitako hainbat orri | Urtebete | Microsoft Clarity |
| CLID | Identifikatu erabiltzaile baten lehenengo bisita | Urtebete | Microsoft Clarity |
| ANONCHK | Erabiltzailea bereiztea | Egun 1 | Microsoft Clarity |
| MR | Adierazi noiz freskatu MUID | 6 hilabete | Microsoft Clarity |
| SM | Sinkronizatu MUID Microsoft inguruan | Urtebete | Microsoft Clarity |
Lerro bakoitzean cookie(Pertsonalizazio) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| Idioma | Erabiltzailearen hizkuntzarik gustukoena aukeratzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| cookie-tramites-favs | Gorde gogoko izapideak Aurretiazko Hitzorduan | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
Lerro bakoitzean cookie(Hirugarrenen) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| CLID | Identifikatu erabiltzaile baten lehenengo bisita | Urtebete | Microsoft Clarity |
| APISID | Gorde erabiltzailearen lehentasunak eta informazioa orriak bistaratzean, Google mapak bertan daudela. | 2 urte | |
| HSID | Iruzurra prebenitzea | 2 urte | |
| MUID | Bereizi erabiltzailea | Urtebete | Microsoft Clarity |
| NID | Gogoratu bere lehentasunak eta beste edozein informazio | 6 hilabete | |
| SAPISID | Erakutsi iragarki pertsonalizatuak Googleko webguneetan | 2 urte | |
| SID | Eskaini iragarkiak edo retargeting entregatzea, eskaini iruzurra prebenitzea. | 2 urte | |
| SIDCC | Eskaini web-trafiko fidagarriaren identifikazioa. | Urtebete | |
| SM | Microsoften domeinuen arteko MUIDa sinkronizatzeko erabiltzen da | Saioa | Microsoft Clarity |
| SSID | Eskaini iragarkiak edo retargeting entregatzea, eskaini iruzurra prebenitzea. | 2 urte | |
| __Secure-1PAPISID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-1PSID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-1PSIDCC | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-1PSIDTS | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-3PSID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-3PSIDCC | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | Urtebete | |
| __Secure-3PSIDTS | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-ENID | Webguneko zerbitzuak eta aukerak erabiltzeko beharrezko cookiea | Urtebete | |
| ar_debug | Araztu iragarkiak. | Urtebete | |
| MR | Adierazi noiz freskatu MUID | 6 hilabete | Microsoft Clarity |
| XSRF-TOKEN | CSRF (Cross Site Request Forgery) erasoak saihesteko | 1 ordu | Kultursistema |
| _fbp | Gorde eta arakatu webguneetan bisitak | Urtebete | |
| kultursistema_session | Mantendu erabiltzailearen saioa | 1 ordu | Kultursistema |
| AEC | Detektatu spam, iruzurra eta gehiegikeria | 6 hilabete | |
| SOCS | Gorde erabiltzailearen cookie-aukerak | 13 hilabete | |
| Locale | Ez dago eskuragarri | Gobierno Vasco | |
| _hegoa_coop_session | Sortu erabiltzaileentzat saio-identifikatzaile bat | Saioa | Gobierno Vasco |
Nola desaktibatu edo ezabatu daitezke cookieak?
Erabiltzaileak, Webgunera lehen aldiz sartzen denean, cookieak konfiguratu eta onartu edo baztertu ahal izango ditu webgunean bertan. Ondoren, erabiltzaileak edozein unetan aldatu edo kendu ahal izango du baimena cookien politika honen bidez edo konfigurazioaren bidez.
Hala ere, edozein unetan baliatu ahal izango duzu horiek libreki desaktibatzeko eskubidea, bai eta webgune honetako cookieak ezabatzekoa ere. Ekintza horiek desberdin egiten dira, erabiltzen ari zaren nabigatzailearen arabera. Hemen utziko dizugu nabigatzaile ezagunenetarako gida azkar bat.
- Desaktibatu cookieak Chromen
- Desaktibatu cookieak Exploreren
- Desaktibatu cookieak FireFoxen
- Desaktibatu cookieak Safarin
- Desaktibatu cookieak Edgen
Cookie-ak desaktibatu edo ezabatzen badira baliteke webguneko zenbait funtzionaltasun ondo ez ibiltzea.
Aldaketak Cookien Politikan
Webguneak cookien politika hau aldatzeko eskubidea gordetzen du, betiere, indarrean dagoen legediak baimentzen duen moduan. Horregatik, gure webgunera sartzen zaren bakoitzean politika hori berrikusteko gomendatzen dizugu, dagozkion eguneraketa- eta informazio-ondorioetarako.
Cookieak konfiguratzea
Jarraian, erakutsiko dizugu gure webguneak zer kategoriatarako erabiltzen dituen cookieak. Haiek onartuta edo ukatuta zure aukeraketa pertsonaliza dezakezu, horretarako dauden botoien bidez. Informazio gehiagorako, kontsulta ezazu gure cookien politika (Leiho modala ireki).
-
Cookie teknikoak Beti aktibo
Beharrezkoak dira gure webgunean nabigatzeko eta oinarrizko zereginetarako, webguneak behar bezala funtziona dezan.
