ESKERRAK TXATARRA ELEKTRONIKOARI

Gaur egun elektrikoak diren Bizkaiko altzairu-fabrika gehienetan aprobetxatzen duten txatarra alde batera utzita, Bilbo inguruko hainbat enpresak fabrikazio prozesuetan sortzen diren hautsetatik zinka, sufrea edo aluminioa erauzten dituzte. Prozesu horri esker, hauts horiek zabortegietan bukatzea saihesten da. Hortaz aparte, Indumetal Recycling, etxetresna-elektrikoak eta beste tresna batzuk birziklatzen dituen estatu mailako konpainia nagusia da; enpresa horrek tresnen suntsipena eragozten du.

Konpainia horiek guztiak, gaur egun Europan liderra den Befesa barne, ekintzaile batzuek (batez ere Alemaniatik etorritakoen) sortu zituzten. Euskadin ezarri ziren lurraldearen meatze-baliabideak ustiatzeko asmoz, eta baliabide horiek bukatzen ari zirenean, ideia on bat bururatu zitzaien: zentroen xedea aldatzea, horretarako aurrerapen teknologiko handiko baliabideak ezarriz. Zentroek, denborarekin, hoberantz besterik ez dute egin.

Berritzaileak izateko espiritu horri eusten diote gaur egungo ekintzaileek, ekonomia-zirkularra deritzogun horretan. Ekintzaile berriek, izan ere, beraien alderako erabiltzen dituzte gaur egun sortutako ingurumenari lotutako kontzientzia soziala eta Europak jartzen dituen berrerabilpen, birziklapen eta murrizketa arauak, egunetik egunera zorrotzagoak direnak.

GOI-MAILAKO TEKNOLOGIA (EZ)HONDAKINAK BERRIZ APROBETXATZEKO

Aipatutako ekintzaile horietako gehienak CEITetik datoz –Nafarroako Unibertsitatearen Ikerketa Zentroa Donostian–. Zentro horretan, goi mailako teknologia garatzen ari da, orain arte zabortegietan bukatzen zuten metalak aprobetxatzeko helburuarekin, hala nola autoen motorretako imanak edo katalizatzaileen paladioak.

Bizkaia ez da atzean gelditu. Izan ere, Teknan eta Spouted Bed Solutions izeneko startupek bioerregaiak sortzeko xedez plastikoa berrerabiltzen duen teknologia baliatzen dute. Karlos Uraga ingeniariaren eta Aitor Pablos kimikariaren eskuetan dauden bi proiektu hauek industrializazio fasean daude jadanik, eta orain arte sinestezinak ziruditen proiektuak aurrera eramateko instalazioak zabaltzeko aukera emateaz gainera, itsasoak kutsatzen ari diren hondakinak erauztea ahalbidetuko dute.

BERZIRKULATZEA, GIZARTEARI ETA INGURUMENARI LAGUNTZEN DION PLOT TWISTA

Hain teknologikoa ez den arren, Patricia Astrain, Getxoko ingeniari kimikoa, ekimen berri eta interesgarri baten protagonista dugu. Momentuko startup entzutetsuenaren sortzailea dugu, Recircular-en sortzailea. Bi ezaugarrik egiten dute interesgarri: bere helburuak, hau da, enpresen berrerabilpen prozesuaren digitalizazioak eta bere istorio pertsonalak.

Izan ere, Astrain Txina erdian zegoela jabetu zen bere benetako deia ez zela petrolioa fintzea edo produkzioaren kalitatea zaintzea. Bere benetako deia planeta salbatzea zen. Agian, honetaz jabetu zen bere begiz ikusi zuenean gizakiak duen suntsitzeko ahalmena, batez ere, enpresa bat sortzeko orduan balore etikoak kontuan hartzen ez direnean.

Honetaz konturatzean, lehenik eta behin, ekintzaile bihurtzeko pausua eman zuen. Ondoren, ingurumen osasuntsu eta gizarte hobe bat lortzeko ekintzak burutzen hasi zen, zehazki industriaren eremuan. Bereziki, apurtzailea izan zen hau, izan ere, industrian finantzazio-helburuak izan ohi dira jaun eta jabe, bestelako guztia atzean utziz.

HONDAKINAK GURE AKTIBO ONENA IZAN DAITEZEN LOR DEZAGUN

Interneten zer material edo ekoizpen-soberakin berrerabil daitezkeen eta zer bazkiderekin erabil daitezkeen identifikatzeko aukera ematen duen tresna baten laguntzaz, Recircular-ek digitalki burutzen du lan hori. Horren ondorioz, orain arte hondakinak aprobetxatzen ez zituzten enpresek material horiek aktibo moduan jarri ditzakete, hirugarren batek erabil ditzan.

Astrainek kanpoko finantzaziorik gabe sortu du plataforma, bere kabuz, eta horrek meritu izugarria du industriaren esparruan: gizarte-berrikuntza aplikatu dio industriari. Gainera, Recircular-ek, hondakinak edo gehiegizko ekoizpenak nola aprobetxatu daitezkeen aurkitzeaz gainera, neurri hauek ingurumenarentzat zenbateraino diren onuragarriak kalkulatzen du.

Nahiz eta plataformak hasiera batean tokian-tokiko xedea izan, teknologia eta eredu horiek erraz zabal daitezke munduan zehar. Izan ere, Astrainek Txina, Belgika eta Erresuma Batuaren artean sortu zuen proiektua, baina Euskadin finkatu zuen etxetik hurbil egon ahal izateko. Bere lehen bezeroa, Johnson & Johnson enpresa britainiarra izan zen.

Teknologia aldetik, Recircular-ek informazioa aztertzeko adimen artifiziala erabiltzeaz gainera, blockchain teknologia baliatzen du erabiltzaileen artean egiten diren transakzioak ziurtatzeko. Hori guztia hodeian gauzatzen da, eta baliatzen diren datuek bi jatorri dituzte: berrerabiltze prozesuan parte hartzen duten enpresak eta Astrainek berak zuzentzen duen taldearen ikerketa.