ARO KUANTIKO BERRIA

Dagoeneko, ordenagailu kuantikoak eta horiek daukaten gaitasun izugarria erabil dezakegu ordenagailu klasikoek ebatzi ezin ditzaketen problemak ebazteko. Horrek ekonomian, finantzetan, kimikan, medikuntzan, logistikan, energian eta nekazaritzan izango du eragina. Ongi etorri “hamarkada kuantikora”! Hemen, konputazio kuantikoa prest dago enpresa-arazo handiagoei eta konplexuagoei aurre egiteko. Konputazio kuantikoa ez da soilik amets bat; heldu behar diogun errealitatea da, eta, gainera, abantaila handiak ekar ditzake energia-kontsumoari dagokionez.

KONTZEPTU-PROBEZ HARAGO

Aplikazio horiek benetan erabilgarriak izan daitezen, kontzeptu-probak edo ikerketa-algoritmoak baino harago joan behar dute. Zehatz-mehatz garatu behar dira ingeniaritza-printzipioekin, eta informatika kuantikoa enpresen sistema klasikoekin integratzen duten sistema hibridoetan oinarritu behar dute. Benetako abantaila informatika klasikoaren, konputazio kuantikoaren eta adimen artifizialaren integraziotik dator.

Hori lortzeko, diziplina anitzeko taldeak behar ditugu, fisikariak, matematikariak, sistema-ingeniariak, garatzaileak, proiektu-buruak, segurtasunean eta kalitatean adituak direnak barne hartzen dituenak, besteak beste. Talde horiek hainbat lanez arduratuko dira, hala nola algoritmo berriak diseinatzeaz, sistemak aztertzeaz, irtenbideak diseinatzeaz, programatzeaz, probez, baliozkotzeaz eta, ondoren, horiek hedatzeaz.

HEZKUNTZA KUANTIKOAREN ERRONKA

Sistema hibridoen (kuantiko-klasikoak) garapenean, gure ustez enpresa-sareari irtenbideak emateko arlo garrantzitsuenetako bat izango denean, alegia, ikusten dugu curriculum akademiko gehienek ez dutela konputazio kuantikoa barne hartzen. Hala ere, duela gutxi, teknologia kuantikoetarako gaitasunen Europako esparruaren bertsio eguneratu bat argitaratu da, sistemak garatzeko behar diren ezagutzak jasotzen dituena.

Unibertsitate batzuek konputazio kuantikoko gaiak lantzen dituzten masterrak merkaturatu dituzte. Egokia litzateke, halaber, konputazio kuantiko, programazio kuantiko, segurtasun kuantiko eta adimen artifizial kuantiko gisa txertatzea Ingeniaritza Informatikoko graduetan.

PROFESIONALEN BIRZIKLAPENA: BEHARRA

Gaur egun dugun talentu kuantikoaren defizit handia dela eta, uste dugu funtsezkoa dela sistema klasikoak garatzen dituzten pertsonak birziklatzea, bai lanean ari diren pertsonak, bai ikasketak amaitzen ari direnak. Konputazio kuantikoak ikaskuntza-kurba gradu bat du, programazio egituratutik objektuetara edo DevOps hartzera pasatzea baino handiagoa, baina garrantzitsua da kurba hori gainditzeko lan egitea.

Egokiena berariazko prestakuntza antolatzea da, hasiera batean, hainbat sistema kuantiko motari, programazio kuantikoaren oinarriei, algoritmoei, lengoaiei, inguruneei eta garapen-plataformei buruzko ezagutzak barneratzeko. Oinarri hori baliagarria izan daiteke informatika kuantikoan ibilbide-orri oso bat eraikitzeko. Bigarren mailan, software kuantikoaren ingeniaritzako praktiketan sakondu daiteke, beste maila batean adimen artifizial kuantikoarekin lotutako alderdietan, eta horrela, hurrenez hurren. Hala, informatika kuantikoaren kontzeptuak barneratu eta softwarearen ingeniaritzaren hainbat arlotan integra daitezke.

ABIAN GAUDE DAGOENEKO: LEHENDABIZIKO EMAITZAK

Deustuko Unibertsitatean, dagoeneko arrakasta handia izaten ari den lehen ikastaro pilotu bat jarri dugu martxan. Gainera, teknologia kuantikoak sustatzeko funtsezko zenbait ekimen ari gara bultzatzen Ingeniaritza Fakultatean, Gaztela-Mantxako Unibertsitatearekin eta Bizkaiko Ekosistema Kuantikoarekin lankidetzan. Lankidetza horiek funtsezkoak dira gure prestakuntza-jarduerak eta -programak sendotzeko eta zabaltzeko. Adibidez:

Teknologia Kuantikoetako Doktorego Industrialak Sustatzea:

Teknologia kuantikoetako doktoregoetarako programa espezifiko bat sortu dugu, sortzen ari den arlo horretan berrikuntza- eta garapen-proiektuen buru izan daitezkeen goi-mailako ikertzaileak prestatzeko. Programa hori Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko enpresa eta zentro teknologikoekin lankidetzan egiten da, eta horrek are gehiago indartzen du gure diziplina anitzeko eta bikaintasuneko ikuspegia.

Konputazio Kuantikoari buruzko Hastapen Ikastaroa:

Ikastaro honek konputazio kuantikoaren oinarriak irakasten ditu, teoria, algoritmoak eta aplikazio praktikoak barne, bai ikasleei, bai jardunean dauden profesionalei zuzenduta dago. Harrera bikaina izan du, eta landa-eremuko interesdun askoren sarbidea izan da.

Azken batean, uste dugu une egokia dela zientziaren, teknologiaren, ingeniaritzaren, enpresaren eta administrazioaren munduko eragileek indarrak eta sinergiak batzeko, teknologia kuantikoetan balio erantsi handiko ezagutza propioa sustatzeko. Horrek lagundu egingo du lurraldeak aurrera egiten eta gizartearentzako lehiakortasun-, jasangarritasun- eta ongizate-maila handienak ziurtatzen.