Gaurko erabakiek, biharko mundua josten dute: Aukeratu zure etorkizuna

#Reflections

2025.03.28 Irakurketa denbora: 5 minuto

Pilar Arnaitz

Ilustrazioa: Ivan Miguel

2073ko apirilak 25

Gaur nire urtebetetzea da. Gorputz osoan kilikliak sentiduz esnatzen naz. Badira bi urte jantzi exomuskularra erabiltzen dodala lo egiteko be. Mono estu bat da, zuntz nanoskopiko adimentsuek zeharkatzen dabena, eta mende bateko nire gorputz hondatuari mugikortasuna emoten deutsana. Badakit erabagi horrek hankaz gora jarri ebala nire muskulu-masari eusteko asmoa, baina nire adineko beste persona batzuk aspaldi hasi ziran horretan, eta, halanda guztiz be, euren autonomiari eutsi eutsen. Dana dala, hondino ez jat gustetan biziteko horren menpe egotearen idea.

Jantzi exomuskularraren modeloak 20 urteko gazte baten arinkortasunagaz mobiduteko aukerea emoten deustan arren, energia aurrezteko moduan konfigurauta daukat, eta, beraz, nire mobimenduak baldarragoak dira. Ezin dot energia gehiago erabili.

Nire zentral energetiko personalaren ekoizpena aztertzen dot. Adinekoa naz eta kontu handiz ibili behar dot nire konsumoakaz, nekez produzidu baitneike neure ahalegin fisikoagaz. Zorionez, nire seme-alabek eta bilobek euren ekoizpenaren zati bat emoten deuste. Eurak barik, exoeskeleto publiko itxurosoago batean mobidu beharko nintzateke. Lo egiteko erretirau behar diranak, seguru aski.

Gaztea nintzanean, energia merkeagoa zan, ia doakoa. Ia inoiz ez genduan pentsetan erabilteak merezi eban ala ez. Eta, urte asko igaro diran arren, ondino be argi eta garbi gogoratzen dot mundu krisi ha, non energiak diruak baino gehiago balio izan eban. Hori zan, edo Interneten erabiltzen genduan informazino eta zerbitzu askotarako sarbidea galtzea. Behintzat, hori izan zan emon euskuen arrazoia.

Une gogorrak izan ziran, ia hilabete gitxitan nazioarteko txanpon guztiak debaluau egin ziralako eta kilowatt truke-balio fidagarriena bihurtu zalako. Eta, egoera egonkortu zan arren, energia personalaren ekoizpena aberastasun- edo biziraupen-iturria da hondino, nire kasuan lez.

Beraz, energia sortu leiken guztiak sortzen dau. Bilbo, planetan bizi zan ia eremu bakotxa lez, malkartsu aldatu zan. Uriko ia eraikin guztiak goitik behera eguzki-plakaz estalita dagoz, eta horrek ispilu-labirinto moduko bat bihurtzen dau. Tamaina ezbardinetako milaka errota nonahi sortzen dira. Inguruko mendiak be eguzki-parkez eta errota-basoz josita dagoz. Ibaiek eta estolderiek be energia sortzen dabe. Paradoxikoki, bankuen eta konpainia handien eraikinek bakarrik izan leikie energia ez ekoizteko luxua. Poderearen sinboloa da.

Faltan botatzen dot kolore anitzeko uria, zuhaizti ugarigaz eta mendi orlegiz inguratua, baina ulertzen dot ez dogula beste erremediorik, edo hori sinetstuarazo euskuen behintzat, eta ongizate komunagaitik egin behar dogula. Ez dago beste aukerarik.

Nolanahi be, gaur mende bat beteko dot, beraz, energia xahutzea onartuko dot. Festa birtual bat antolatuko dot familiagaz, adiskideakaz eta lagun digitalakaz. Bihar beste egun bat izango da eta.

Nire jantzi exomuskularrak diagnostikoa amaitu dau eta gosariaren agindua bidali deutso etxeko sistema gastronomikoari. Salbuespen lez, ogi-xerra estra bat hartzeko aukera emon deust, azken finean, nire urtebetetzea da. Osasun publikoko sistema automatizatuak gero eta elikadura-abusu gitxiago ahalbidetzen deustaz, eta ezin dot produktu osasungarriagoak eta zaporetsuagoak erosi, baina badakit hori dala onena niretzat. Hala gogorarazten deust sistemak sarritan.

Oraindik ezpainetan geratu zaidan marrubi sintetikozko marmelada gozatzen ari naiz buelta bat ematera joango naizela erabakitzen dudanean. VR bisoreak doitzen dodaz eta nire aurrean bizi nahiko nukeen mundua zabaltzen da. Urteetan zehar diseinatu dot.

Gaur nire urtebetetzea da. Leihotik zintzilik dagoen eguzki-izpi mehe batek esnatu egiten nau. Nire bilobak entzuten dodaz etxera goiz etorri dira nigaz gosaltzera eta nire urtebetetzea ospatzera. Baina, ezer baino lehen, bilobak altxatzen eta prestetan laguntzen deust. Goizero lez, nire bilobetako batek baimena dau bere lanean, Gehiegizko Lanaldi Automatizatuaren Legeari esker, niri masaje bat emoteko eta egunean zehar laguntzeko. Nire gurasoek eta aitona-amonek gozatu ezin izan eben benetako pribilegioa da. 100 urte dodaz, baina goizeko taichi ariketak egin neikez hondino, eta asko gozatzen dot une hori egun horretan ni zaintzera etorri dan biloba edo bilobagaz partekatzen.

Mahaian esertzen gara danok, eta irribarre bat ateratzen jat ahora panorama ikustean. Nire maiteez inguratuta nago eta mahaia janari osasungarriz beteta dago. Ez dago nire bizitzako beste une batzuetan ezagutu neban adina bariedade. Batez be, tokiko eta sasoiko produktuak dira. Bizitza ona dogu.

Gogoan dot lehendakariak Euskadi "munduko konponketarako tailer" bihurtuko eban estrategia iragarri eban eguna. Une hartan arraro jo eben, eta ez ziran gitxi izan hondamendi ekonomikoa iragartzen eben ahots kritikoak. Planetako txatartegia izango ginala emoten eban.

Halanda be, herrialdeko ekonomia produktiboaren aldaketa hori gaur egun gozatzen dogun ongizatearen zutabea izan zan.

Hasierak alderrai izan ziran arren, gaur egun gure industriak ordezko piezak eta osagaiak egiten dauz eta ondasun ta tresna anitz konpontzen, eta haien bizitza luzatzen. Sektorearen eragile europarretako bat gara, ekonomia zirkularra estandarizazinoan eta berrerabilpenean oinarritu behar zala ulertzen jakin gendulako. Ekoizten doguzan piezak eta ondasunak kalidade- eta iraunkortasun-erreferente dira mundu mailan.

Badakit persona batzuk uste dabela garai okerragoak bizi doguzala, energia-konsumoaren arrazionalizazioak barrikuntza teknologikoaren erritmoa geldotu dabelako, baina energia-krisi handitik, garai gogorretatik, konsumo bat beharrezkoa dan ala ez galdetzea erantzukizun soziala da. Gogoratzen dodaz katutxoen bideo barregarriak ikusteko energia xahutzen gendun garaiak. Hori bai alperrik galtzea! Kostau jakun konturatzea gakoa ez zala energia gehiago ekoiztea, nahiz eta iturri garbietatik izan, beharrezkoa zana bakarrik konsumidutea baizik.

Gaur egun, energia modu arrazoituan konsumiduten da. Ez da mundu ideala, baina zereginen automatizazinora energia bideratzeak aukera emoten deusku gure maiteak izan daitezan adinekoak zaintzeaz arduratuko diranak. Jakina, gurasoek haurrak haztea eskubidea den gizarte batean be bizi gara. Astialdi digitalaren ordez, mahai-jokoak eta ohiko interakzino sozialak erabilten doguz. Zientzia medikoak dino hori osasungarriagoa dala, eta, egia esan, mende bateko persona izateko, ez dakit nola eskertu gizarte honi nire hurbileko ahaideei egun libreak emotea ni zaintzera, seme-alabak zaintzera edo gizarte-jardueretan laguntzera etorri ahal izateko. Akordio ona da.

Gosaltzen ari garala, leihotik begira geratzen naz, eguna ikusteko. Ez da gaztetan ezagutu neban Bilbo. Uriak hobeto aprobetxatzen dauz baliabideak ura eta energia modu arrazionalean lortzeko, betiere paisaiaren edertasuna ahalik eta gehien errespetauz. Ingurune polita izatea da gure gizarte-balioetako bat. Eta gure mendiak berriro laborantza eta abeltzaintza lurrak dira, baso eta haize-erroten artean. Aspaldian ez dot mangorik jaten, baina Artxandako mahatsa zoragarria da.

Nire familia osoak gosaria amaitzean, nire urtebetetzeagaitik egun libre batez gozatzen baitabe, Iturritxualdetik paseatzera joatea proposatzen deust. Janzten laguntzen deusten bitartean… bibrazino bat nabaritzen hasten naz gorputz osoan. Mundu birtualari buruzko ohar gaininprimatu batek egun horretarako energia-konsumoaren maila gainditzen ari nazala adierazten deust. Soberakinaren amaiera heldu da.

Ondo egon da familian gosari hori, nahi-ta birtuala izan. Zein ondo mundu hobeak imajinau ahal izatea, ezinezkoa izan arren.

Goizeko gainerako orduak sofan jesarrita emongo dodaz, arratsaldean ibilteko energia aurrezteko. Telebista zaharra piztuko dot eta denpora pasetan itxiko dot energia ez xahutzeko.

Ez da amestu neban etorkizuna, baina ahalik eta onena da. Zalantza barik. Edo, behintzat, hori sinestarazo euskuen.

Etiketak

  • #futuro
  • #arte
  • #metaverso
  • #sostenibilidad
  • #naturaleza

Gehiago kuxkuxeatu nahi izanez gero…

Lerratu gehiago erakusteko