Horrela eraldatuko du metabertsoak hezkuntza
#Soul tech
2023.02.16 Irakurketa denbora: 5 minutu
Juan de la Herrán y Crespo
Ilustrazioa: Joana Fidalgo
Aldizkari honetan irakurri dituzun artikulu guztiekin, argi izango duzu jada zer den metabertsoa, teknologiari falta zaiona bilakatzeko eta ahal den leku guztietara heltzeko eta nola gaur egun, moda bat baino gehiago, errealitatera hurbiltzen ari den kontzeptua den.
PRESTAKUNTZA EMAN ETA JASO
Metabertsoak eragin handia izango du gizartea osatzen duten sektore askotan, baina nire ustez, hezkuntza eta prestakuntzaren munduan, gauzak erabat aldatuko dituen faktore bihurtuko da.
Triangelu honetan, hiru adar aurki ditzakegu eta guztiak e-learningean oinarritzen dira. Lehenik eta behin, azter dezakegu metabertsoak zein eratara lagunduko dien pertsonei beraien prestakuntzan. Horrez gain, prestatzen duten horiek prestatzeko beharra ere badago, izan ere, beraien kargua erabat aldatuko da, eta ezin dezakegu imajinatu irakasle bat bere ikasleei klasea bere etxetik ematen, ahots eta errealitate birtualeko betaurrekoekin, aurretik formakuntzarik jaso gabe. Gainera, irakasle horiek izango dira pertsona egokienak eduki berriak sortzeko. Azkenik, amaiera ona izan dezan, ezin dezakegu ahaztu, metabertsoan oinarrituko den teknologia, oraindik garatze-prozesuan dagoela.
Garrantzitsua da guretzat, datozen belaunaldiei prestakuntza eskaintzea (metabertsoaren laguntzarik gabe, oraingoz), izan ere, beraien lana izango da tresnak, unibertsoak, abatarrak eta elementu horien guztien arteko harremanak sortzea. Bizitzeko modu berri horrek ekarriko dituen arauak eta legeak ezagutzea ere beharrezko dugu.
Garrantzitsua da guretzat, datozen belaunaldiei prestakuntza eskaintzea (metabertsoaren laguntzarik gabe, oraingoz), izan ere, beraien lana izango datresnak, unibertsoak, abatarraketa elementu horien guztien arteko harremanak sortzea
ERALDATZEKO
Hezkuntzaren arloan errealitate murgiltzaile batez ari garenean, ezin dezakegu pentsatu sistema sinple, metodologia edo tresna soil batekin premia guztiak betetzeko gai izango garenik. Hainbat ikerketaren arabera, errealitate birtuala erabiltzen duten prestakuntzek, prestakuntza tradizionala baino lau aldiz bizkorrago funtzionatzen dute, eta horrez gain, ikasleak gehiago fidatzen dira jasotzen duten informazioaz. Hala ere, ikerketa hau unibertsitateko ikasleekin landu zuten, eta emaitzak, seguruenetik ez ziren berdinak izango lehen hezkuntzan edo enpresetan ematen diren birziklapen ikastaroetan egingo balira. Oraingoz, teknologia horiek erabili dituzten proiektuetan, emaitzak oso arrakastatsuak izan dira.
Unibertsitate mailan eta bereziki medikuntzan, egin behar diren lanak modu birtualean egitean erabat jaitsi du prestakuntzaren kostua. Izan ere, etorkizuneko profesional horiek dagoeneko medikuntzarako beharrezkoa den ekipamendu garestia erabil dezakete, ebakuntzak egin edo laborategiko teknika espezifikoak praktikatu, guztiz birtuala den ingurune batean. Unibertsitateetan ematen zaion erabileraren alde ona, “egin egiten” filosofiaren aitzindariak izan daitezke. Izan ere, metabertsoa eraikitzen joango dira paraleloki, eta teknologiak hoberantz egiten duen heinean, ikasketa programetan aplikatzeko aukera izango dute.
PROBA - AKATSA (EDO EZ)
Lehen hezkuntzan teknologia horiek txertatzeko probak gehien egiten ari den herrialdea Txina da. Ez naiz ausartzen esperimentu hitza erabiltzen, baina momentu honetan, metabertsoaren inguruan egiten den guztia oro beta fasean dago. Historia ikastea, gaur egun, ez da datak ikastea, jada ez da beharrezkoa gatazkak edo gizateriaren momentu epikoenak gure buruetan imajinatzea. Teknologiak bide ematen digu leku eta momentu horiek gure ikaskideekin (eta ez soilik beraiekin, mundu osoko ikasleekin ere bai) lehen pertsonan bizitzeko, abatarren bitartez.
Pandemiaren ondorioz, online klaseak adin guztietako jendeari heldu zitzaizkion. Sistema hori ezartzean egin ziren akats guztiak, oso baliagarriak izango zaizkigu metabertsoaren ezarpena nola egin ulertzerako orduan.
Puntu garrantzitsu bat aipatzea falta zaigu derrigorrezko prestakuntzari (adin goiztiarrean) buruz hitz egiten dugunean. Herrialde orok, bere hezkuntza-legeak eta erlazio-modeloak ditu irakasleria eta ikasleriaren artean, eta horiek, ez dute zerikusirik etorkizunean etorriko den guztiarekin. Hezkuntza-planak itxiak dira, eta azterketak edota ikasleen arteko adin ezberdintasunak, zaharkitutako modeloak izango dira metabertsoaren ekosisteman.
Zenbat eta lehenago egokitzen diren legeak, edo gutxienez, zenbat eta lehenago hausnartzen den honi buruz, teknologiak orduan eta eboluzio azkarragoa izango du. Oraingoan teknologiak ez dezala egon ikuskatzaile baten baimenaren zain ikasgela batean aplikatu ahal izateko.
KLASEETATIK HARATAGO
Industriaren sektorea ere onuraduna da metabertsoaren barruan prestakuntzara heltzeko orduan. Tresna simulagailuek biki digital bat sortzea ahalbideratzen dute, adibidez, fabrika baten irudi perfektua lortu dezakegu. Honen bidez, etengabe funtzionatzen ari diren eta sekula apurtzen ez diren makinak erabil ditzakegu, nahi dugun horrekin probak egiteko. Errealitatean ia ukiezinak diren azpiegitura horiek nola konpondu ahal ditugun ulertzen lagunduko digu teknologia horrek, adibidez.
Gure produktuak hizkuntza ezberdin batean hitz egiten duten herrialde batean saltzea ere ez da traba bat izango jada, izan ere, hizkuntzekin lotutako prestakuntzaren helburuetako bat da metabertsoan murgiltzea eta modu honetan, beste abatar batek esaten duena norbere hizkuntzan ulertzeko gai izatea.
Edukiak eta hauek irakasteko moduak ere guztiz bestelakoak izango dira etorkizunean. Baliteke hasiera batean horrela izatea, baina ikasleak gusturago badaude klasea basoaren erdian ematen bere klaseetan baino, irakurtzea nahiago badu bideo bat ikustea baino edota modu erreal batean tiro parabolikoak nola funtzionatzen duen probatzeko beharra badu, ikasleentzako gida batean eraldatzen jakin beharko du, orientatzaile lana egin beharko du. Bere lana izango da eduki interesgarriak zein modutan aurkitu eta sartuko dituen ikastea.
EZ GAITEZEN ETORKIZUNERA BERANDU IRITSI
Gaur egun sortzen ari diren tresnei esker, irakasleek beraien rola aldatuko dute ikasgelaren barruan, irakasle eta ikasle izango baitira aldi berean. Gainera, metabertsoaren eboluzioa nolakoa den aztertzeko ezinbestekoa izango da beren iritzia; tresna horiek erabiltzen duten lehenak izango dira, eta aipatutako tresna horiek hobetzen lagunduko digute. Inor atzean geratu ez dadin, ordea, oraingo hezkuntza-eredua plan berriarekin bateratzen joan beharko dira, pixkanaka. Azken batean, honek, mundu erreala eta birtualaren arteko bateraketa bat ekarriko du.
Oraindik denbora asko geratzen da hau guztia errealitate izan dadin, baina pixkanaka, urrats txikiak ematen ari gara. Orain, galdera asko egitea geratzen zaigu: zenbat denbora falta da metabertsoa gure klaseetan erabiltzen hasteko? Zergatik ez diegu gure irakasleei oraindik metabertsoa zer den eta dena nola aldatuko duen azaldu? Zer egiten ari dira gobernuak beraien legeak eta hezkuntza-planak errealitate berri honetara egokitzeko?
Etiketak
- #cultura
- #emprendimiento
- #innovación
- #ciencia
- #computación
- #futuro
- #educación
- #metaverso
Gehiago kuxkuxeatu nahi izanez gero…
Lerratu gehiago erakusteko
BizkaiaTech, burmuin geldigaitzei zuzendutako teknologiari buruzko aldizkaria, Bizkaiko Foru Aldundiarena.
Cookieak
Cookie propioak eta hirugarrenen cookieak erabiltzen ditugu tekniko- analisi- eta pertsonalizazio- helburuetarako, hala nola erabiltzaileak zer nabigazio-hizkuntza erabili duen jakiteko. Informazio gehiagorako, kontsulta ezazu gure cookien politika (Leiho modala ireki).
Cookien politika
Web-orri honek, https://www.bizkaia.eus (aurrerantzean, "Webgunea"), nabigazioaren bidez eta zerbitzuaren hartzailearen IP helbidearen bidez nabigazioaren beraren jarraipena egiteko tresnak erabiltzen ditu; honela, zerbitzuak edo haren funtzionamendu teknikoa hobetzeko eta bermatzeko, beste erabiltzaile batzuengandik bereizteko eta nabigazio-ohiturak aztertzeko.
Cookien politika honen helburua da erabiltzen ditugun cookien funtzionamenduari eta erabilgarritasunei buruzko informazio argi eta zehatza ematea.
Zer dira eta zertarako erabiltzen ditugu cookieak?
Cookie bat webgune jakin batzuetan sartzen zarenean zure ordenagailuan deskargatzen den fitxategi bat da.
Cookiek, besteak beste, erabiltzaile baten edo haren ekipamenduaren nabigazio-ohiturei buruzko informazioa biltzea eta berreskuratzea ahalbidetzen diote webgune bati. Barne hartzen duten informazioaren arabera eta ekipamendua erabiltzen den moduaren arabera, erabiltzailea ezagutzeko erabili daitezke.
Indarrean dagoen legeak aukera ematen du cookieak bere gailuan gordetzeko, webgune honen funtzionamendurako behar-beharrezkoak badira. Hala ere, gainerako cookie motetarako baimena beharko dugu.
Cookie motak, horiek kudeatzen dituen erakundearen arabera
Cookieak bidaltzen dituen ekipo edo domeinua kudeatzen eta jasotako datuak tratatzen dituenaren arabera, honako hauek bereizten ditugu:
- Cookie propioak: Bizkaiko Foru Aldundiak kudeatzen dituenak.
-
Hirugarrenen cookieak: cookien bidez bildutako datuak erabiltzen dituen beste erakunde batek kudeatzen ditu.
Webgune honetan Eusko Jaurlaritzaren cookieak aurki daitezke, bere helburuetarako erabiliak eta Bizkaiko Foru Aldundiaz kanpoko domeinuetan gordetzen direnak.
Cookie motak, xedearen arabera
- Cookie teknikoak: erabiltzaileak webgune, plataforma edo aplikazio batean nabigatzea ahalbidetzen dute, baita horietan dauden aukera edo zerbitzu desberdinak erabiltzea ere; hala nola, trafikoa kontrolatzea eta datuak komunikatzea, saioa identifikatzea, sarrera mugatua duten ataletan sartzea, ekimen batean izena emateko edo parte hartzeko eskaera egitea, hedapenerako bideoak edo soinua daukaten edukia gordetzea edo sare sozialen bidez edukiak partekatzea.
- Analisi-cookieak: erabiltzaile kopurua zenbatzea ahalbidetzen dute, baita nabigazioaren neurketa eta analisi estatistikoa egitea ere. Horren helburua eskura dauden zerbitzuak hobetzea da. Propioak edo hirugarren batenak izan daitezke.
- Pertsonalizazio-cookieak: erabiltzaileak zerbitzura sartzea ahalbidetzen dute erabiltzailearen gailuan aurretik definitutako irizpide batzuen araberako ezaugarri orokor batzuekin; hala nola, hizkuntza, zerbitzura sartzeko erabiltzen den nabigatzaile mota, zerbitzura sartzeko erabiltzen duen eskualdeko konfigurazioa, eta abar.
Cookien iraupena
- Saiorako cookieak: erabiltzailea webgune batera sartzen den bitartean datuak bildu eta gordetzen dituzte.
- Cookie iraunkorrak: datuek gailuan gordeta jarraitzen dute, eta horietara sartu daiteke eta horiek tratatu cookie-en arduradunak definitutako aldi batean. Aldi hori minutu batzuetatik zenbait urtetara bitartekoa izan daiteke.
Zer cookie erabiltzen ditu webgune honek?
Lerro bakoitzean cookie(teknikoak) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| JSESSIONID | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| ASPSESSIONID | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| TS01 | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| LFR_SESSION_STATE | Saioa identifikatzea | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| COOKIE_SUPPORT | Adierazi ea erabiltzaileak aktibatuta daukan cookietarako laguntza | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_tecnicas_bizkaia | Tekniken cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_analitica_bizkaia | Analisien cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_preferencias_bizkaia | Lehentasunen cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| pc_terceros_bizkaia | Hirugarrenen cookien blokeari buruzko onarpen/errefusatze lehentasunak jasotzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| CPLB | Karga orekatzeko gure zerbitzariek erabilitako informazioa jasotzen du | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| Kultursistema_session | Erabiltzailearen saioa mantendu | Ordu 1 | Kultursistema |
| XSRF-TOKEN | CSRF (Cross Site Request Forgery) erasoak saihesteko | Ordu 1 | Kultursistema |
| _GRECAPTCHA | Babestu webgunea spametik eta indar handiko erasoetatik | 6 hilabete |
Lerro bakoitzean analisirako cookie bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| dtCookie | Bisita bat arakatzen du hainbat eskaeraren bidez | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtLatC | Zerbitzariaren sortasuna neurtzen du errendimenduaren monitorizaziorako | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtPC | Beharrezkoa balizen transmisiorako parametro egokiak identifikatzeko; korrelaziorako saioaren IDa barne hartzen du | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| dtSa | Erdi mailako biltegia orrialdeak hartzen dituzten ekintzetarako | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| rxVisitor | Bisitariaren ID saioak korrelazioan jartzeko | Etengabe | Bizkaiko Foru Aldundia |
| rxvt | Saioaren itxarote-denbora | Saioa | Bizkaiko Foru Aldundia |
| iyrc-user-id | Erabiltzaileak bereiztea | Ordu 1 | Bizkaiko Foru Aldundia |
| _ga, _ga_XXXXXXXXXXX | Erabiltzailea bereiztea | 2 urte | Google Analytics |
| _gat, _gat_XXXXXXXXXXX | Eskaeren ehunekoa mugatzea | Minutu 1 | Google Analytics |
| _gid | Erabiltzaileak bereiztea | Egun 1 | Google Analytics |
| MUID | Erabiltzailea bereiztea | Urtebete | Microsoft Clarity |
| _clck | Lehentasunak esleitzea erabiltzaile berdinari | Urtebete | Microsoft Clarity |
| _clsk | Konektatu saio batean ikusitako hainbat orri | Urtebete | Microsoft Clarity |
| CLID | Identifikatu erabiltzaile baten lehenengo bisita | Urtebete | Microsoft Clarity |
| ANONCHK | Erabiltzailea bereiztea | Egun 1 | Microsoft Clarity |
| MR | Adierazi noiz freskatu MUID | 6 hilabete | Microsoft Clarity |
| SM | Sinkronizatu MUID Microsoft inguruan | Urtebete | Microsoft Clarity |
Lerro bakoitzean cookie(Pertsonalizazio) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| Idioma | Erabiltzailearen hizkuntzarik gustukoena aukeratzea | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
| cookie-tramites-favs | Gorde gogoko izapideak Aurretiazko Hitzorduan | Urtebete | Bizkaiko Foru Aldundia |
Lerro bakoitzean cookie(Hirugarrenen) bati buruzko datuak
| Izena | Mota | Helburua | Iraupena |
|---|---|---|---|
| CLID | Identifikatu erabiltzaile baten lehenengo bisita | Urtebete | Microsoft Clarity |
| APISID | Gorde erabiltzailearen lehentasunak eta informazioa orriak bistaratzean, Google mapak bertan daudela. | 2 urte | |
| HSID | Iruzurra prebenitzea | 2 urte | |
| MUID | Bereizi erabiltzailea | Urtebete | Microsoft Clarity |
| NID | Gogoratu bere lehentasunak eta beste edozein informazio | 6 hilabete | |
| SAPISID | Erakutsi iragarki pertsonalizatuak Googleko webguneetan | 2 urte | |
| SID | Eskaini iragarkiak edo retargeting entregatzea, eskaini iruzurra prebenitzea. | 2 urte | |
| SIDCC | Eskaini web-trafiko fidagarriaren identifikazioa. | Urtebete | |
| SM | Microsoften domeinuen arteko MUIDa sinkronizatzeko erabiltzen da | Saioa | Microsoft Clarity |
| SSID | Eskaini iragarkiak edo retargeting entregatzea, eskaini iruzurra prebenitzea. | 2 urte | |
| __Secure-1PAPISID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-1PSID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-1PSIDCC | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-1PSIDTS | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-3PSID | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | 2 urte | |
| __Secure-3PSIDCC | Sortu webgunearen bisitariaren interesen profil bat, Googleren publizitate garrantzitsua eta pertsonalizatua erakusteko. | Urtebete | |
| __Secure-3PSIDTS | Sortu webgunearen bisitarien interesen profil bat, retargeting bidez erakusteko iragazki garrantzitsu eta pertsonalizatuak. | Urtebete | |
| __Secure-ENID | Webguneko zerbitzuak eta aukerak erabiltzeko beharrezko cookiea | Urtebete | |
| ar_debug | Araztu iragarkiak. | Urtebete | |
| MR | Adierazi noiz freskatu MUID | 6 hilabete | Microsoft Clarity |
| XSRF-TOKEN | CSRF (Cross Site Request Forgery) erasoak saihesteko | 1 ordu | Kultursistema |
| _fbp | Gorde eta arakatu webguneetan bisitak | Urtebete | |
| kultursistema_session | Mantendu erabiltzailearen saioa | 1 ordu | Kultursistema |
| AEC | Detektatu spam, iruzurra eta gehiegikeria | 6 hilabete | |
| SOCS | Gorde erabiltzailearen cookie-aukerak | 13 hilabete | |
| Locale | Ez dago eskuragarri | Gobierno Vasco | |
| _hegoa_coop_session | Sortu erabiltzaileentzat saio-identifikatzaile bat | Saioa | Gobierno Vasco |
Nola desaktibatu edo ezabatu daitezke cookieak?
Erabiltzaileak, Webgunera lehen aldiz sartzen denean, cookieak konfiguratu eta onartu edo baztertu ahal izango ditu webgunean bertan. Ondoren, erabiltzaileak edozein unetan aldatu edo kendu ahal izango du baimena cookien politika honen bidez edo konfigurazioaren bidez.
Hala ere, edozein unetan baliatu ahal izango duzu horiek libreki desaktibatzeko eskubidea, bai eta webgune honetako cookieak ezabatzekoa ere. Ekintza horiek desberdin egiten dira, erabiltzen ari zaren nabigatzailearen arabera. Hemen utziko dizugu nabigatzaile ezagunenetarako gida azkar bat.
- Desaktibatu cookieak Chromen
- Desaktibatu cookieak Exploreren
- Desaktibatu cookieak FireFoxen
- Desaktibatu cookieak Safarin
- Desaktibatu cookieak Edgen
Cookie-ak desaktibatu edo ezabatzen badira baliteke webguneko zenbait funtzionaltasun ondo ez ibiltzea.
Aldaketak Cookien Politikan
Webguneak cookien politika hau aldatzeko eskubidea gordetzen du, betiere, indarrean dagoen legediak baimentzen duen moduan. Horregatik, gure webgunera sartzen zaren bakoitzean politika hori berrikusteko gomendatzen dizugu, dagozkion eguneraketa- eta informazio-ondorioetarako.
Cookieak konfiguratzea
Jarraian, erakutsiko dizugu gure webguneak zer kategoriatarako erabiltzen dituen cookieak. Haiek onartuta edo ukatuta zure aukeraketa pertsonaliza dezakezu, horretarako dauden botoien bidez. Informazio gehiagorako, kontsulta ezazu gure cookien politika (Leiho modala ireki).
-
Cookie teknikoak Beti aktibo
Beharrezkoak dira gure webgunean nabigatzeko eta oinarrizko zereginetarako, webguneak behar bezala funtziona dezan.
