Hala ere, gaur aurkezten dugun hau behar-beharrezkoa da hainbat arrazoirengatik; alde batetik, taldea osatzen dugun gehienok emakumeak garelako da beharrezkoa. Beste aldetik, kopuruei begiratuz gero, jarraitzen dugulako ikusten neskatoak STEAM karrerak ikastera motibatu beharra dugula eta emakume profesionalei errepikatu behar diegula oso garrantzitsua dela beraien ikuspuntua.

EMAKUMEAK, PLURALEAN

Edizio bakoitzean gai orokor bat aukeratzen saiatzen gara, gero angelu ezberdinetatik aztertzeko. Kaleidoskopio bat izango balitz bezala, gai honi bueltak ematen dizkiogu perspektiba eta begirada berriak aurkitzen ditugunera arte, eta gure helburua beti da ikastea, gure burua aberastea eta elkarrizketa berriak sortzea.

Edizio honetan, emakumeei eta teknologiari buruz hitz egin nahi izan dugu. Emakumeak eta berrikuntza, emakumeak eta ekintzailetza, bidea eginda utzi ziguten emakumeak edota historia egin zuten, baina liburuetan agertu ez ziren emakumeak aipatu nahi izan ditugu bertan. Idatzirik utzi nahi izan dugu beraien pentsatzeko, sortzeko, bideratzeko eta zientzia eta teknologiari begiratzeko modua.

2023a da, eta parekidetasuna aurrerapausoak ematen ari da enpresetan. Hala ere, oraindik bide luzea dugu egiteko. Edizio honetan, bertoko ahotsei egin diegu leku, baina gure begiradak nazioartean jarri ditugu.

BIZTANLEEN % 50A KANPOAN UTZIZ GERO, DIBERTSITATEAREN % 50A GALDUKO DUGU

Hezkuntza eta generoen arteko berdintasuna Garapen Jasangarrirako Helburuen (GJH) barruan dagoen Agenda 2030aren parte dira. Horiek Nazio Batuen Erakundeak 2015ean hartutako neurriak dira, eta aurrera jarraitu nahi dugu helburu horiek lortzen.

Gaur egungo zenbakiei begiratzen badiegu, ikus dezakegu emakumeak munduko biztanleriaren % 50 direla, baina % 30 baino gutxiago dira STEM ikasketetan matrikulatzen direnak. Salbuespena naturaren eta osasunaren zientziak dira (kasualitatea al da aipatutako bi hauek zaintzarekin zerikusia izatea?). Datu hau UNESCOk 2019an argitaratutako txosten batetik atera zen, “Kodea deszifratzen: neskato eta emakumeen hezkuntza zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematiketan (STEM)” izenekotik. Konkretuki, 4. grafikoan (Goi-mailako hezkuntzan izena emandako emakumezko eta gizonenezko ikasleen proportzioa, ikasketa-arloaren arabera, munduko batezbestekoa) ematen da datua, eta lasai, hau nota igotzeko ekintza bezala hartuko dugu, jakin-mina piztu badizu, bertara jo dezazun.

ALDA DEZAGUN NARRATIBA

“Los niños son el futuro” (Haurrak -mutikoak- gure etorkizuna dira) dio haizeak daraman esaera zahar horrek, eta guk, horri, “y las niñas también” (baita neskatoak ere) erantzuten diogu. Neskatoek rara avis izan gabe eta azterketa bat egin behar duten bakoitzean bularrean presio ezatsegin hori sentitu gabe zientziagatik eta teknologiagatik zirrara senti dezaten nahi badugu, geletan, historiako klaseetan eta matematikako teoremetan erreferenteak erakusten jarraitu behar dugu.

Horrekin ez ditugu neskak STEM ikasketak bakarrik aukeratzera bultzatu nahi, gogora dezagun ikuspegi humanista eta sozial handia dagoela teknologian eta zientzietan, eta jartzen diren oztopoak ez direla diruditen bezain gaindiezinak.

Gure harri-koskorra jarri nahi dugu elkarrizketari buelta bat emateko, azken batean, gu kontatu diguten horren jarraipena baino ez gara. Eta, nahiz eta badakigun pribilegiotik idazten dugula, uste dugu garrantzitsua dela pausoz pauso mundu inklusiboago baterantz aurrera egitea. Mundu horretara heltzean, izan ere, ez da beharrezkoa izango gehiengoaren barruan egotea, eta normala dibertsitatea izango da.

Ikertzen badugu zenbat arraza, klase sozial, adin, genero eta sexu orientaziotako aitzindarik egin duten zientzia (eta, horren ondorioz, historia), gure autopertzepzioa aldatzen hasiko da pixkanaka. Gure ikuspuntu kolektibo honetan beste begirada eta errealitate batzuk sartzeko esfortzu izugarria egitea lortzen badugu, ez zaigu arrotz egingo arlo kuantikoan espezializatzen den emakumezko datu-zientzialari bat laborategietan ikustea.

Orain arte historia kontatu diguten modua aldatzeko era aurkitzen badugu, etorkizuna aldatzeko gauza izango gara.