Oscarte GGKE eta Guatemalako bere tokiko bazkidea, Sagrada Tierra GKE, Bizkaiko Foru Aldundiko Lankidetza Zuzendaritzarekin bildu dira, “Garapen komunitarioa, ekitatiboa eta iraunkorra” izeneko proiektuaren aurrerapenei buruz hitz egiteko. Proiektu horrek uretarako giza eskubidea eta emakume indigenen ahalduntzea bermatzen ditu ikuspegi global batetik. Olivia Actek, Sagrada Tierra erakundearen tokiko sustatzaileak, eta Rolando Pinelok, erakundearen proiektuen koordinatzaileak, El Quetzalito-ko (Sayaxché, Petén) maien komunitatearen beharrak azaldu dituzte eta diruz lagundutako proiektuaren esparruan garatutako lana aurkeztu dute.

Guatemalako komunitate indigenentzat, lurra zaintzea lehentasunezko gaia da. Rolandok azaltzen du lurra dela berezko nortasuna dagoen tokia. Hala ere, olio-ahurraren landaketek Petengo lurraldea inguratzen dute, eta horrek, besteak beste, zaildu egiten du edateko ura ekitatez eskuratzea. Bileran agertzen diren irudietako batean ikus daitekeenez, El Quetzalito komunitatetik gertu dagoen erreka baten garbitasunak kalte larriak jasan ditu. Oliviak azaldu duenez, aldameneko landaketetatik datorren kutsadurak asko aldatzen du uren kalitatea. Lokalek osasunean duten eragina ere erabakigarria da gaixotasun posibleen aurrean. Hala eta guztiz ere, komunitateak erreka zaintzen du egunez egun, bizirik mantentzeko ahaleginean.

Aipatutako proiektuaren esparruan, ura biltegiratzeko sistema bat sortu da, tinakoetan edo biltegiratze-tangetan euri-ura bilduz. Bestalde, osasunari eta higieneari buruzko prestakuntza-tailerrak eman dira, azpiegitura berrietatik datorren urari tratu ona emateko. Horretarako, komunitatearen ekarpena eta partaidetza izan da prozesu osoan zehar. Adibidez, eremu horretara iristea zaila denez, komunitateetako emakumeek eta gizonek zubiak antolatu eta eraiki dituzte, eta, horiei esker, tinakoak eraikitzeko behar zituzten materialak zeramatzaten kamioiak igaro ahal izan dira. Era berean, komunitateak zuzenean parte hartzen du etxeetako osasun-ohituren monitorizazioan.

Testuinguru horretan, nabarmentzekoa da Guatemalako emakumeen egoera, modu hirukoitzean diskriminatuta baitaude: emakume izateagatik, indigena izateagatik eta pobreziagatik. Horren aurrean, Lur Santuak gaikuntzak egiten ditu hainbat gaitan, hala nola lidergoa eta komunikazioa, komunitatean parte hartzea eta nekazaritza eta eragin politikoa. Erakundeak hainbat sustatzaile ditu, emakumeen prozesuekin eta komunitateen autokudeaketarekin batera. Proiektuaren esparruan, gainera, ikertzaile feminista bat ere izan dugu, komunitateko emakumeen egoerari buruzko informazioa biltzen ari dena, beren premia espezifikoen diagnostiko zehatza izateko.

Bestalde, Lur Santuak gaikuntza-prestakuntza mistoak antolatzen ditu hainbat gaitan, hala nola lidergoan eta komunikazioan, nekazaritzan eta eragin politikoan eta komunitatean parte hartzean. Prestakuntza horietan, emakumeekin egiten den lana azpimarratzen da, espazio horien existentzia eta horietan parte hartzeko aukera aurkeztuz.

Aldundiak tokian bertan harremanak bilatzera animatu ditu erakundeak, emakumeen parte-hartzean eta lidergoan edo, horren ordez, beste gai batzuetan ibilbidea duten beste erakunde batzuekin artikulatzea sustatzeko, haien jarduna sendotzen jarraitzeko.