Hego Globala, beharbada, termino ezezaguna edo gutxi definitua da pertsona askorentzat, munduko edozein lurraldetan justizia soziala eta giza eskubideak defendatzeko hurbilak eta sentikorrak izan arren, ez baitira nahitaez akademiatik edo lankidetzaren arlo profesionalizatutik gatazka globalak garatzen diren lekuetara hurbiltzen. Garapenerako GKEek termino tekniko ugari erabiltzen dituzte, eta, askotan, gizarteari helarazi nahi dizkiogun ideiak eta gogoetak islatzen dituzte.

*Irudian, hainbat herrialdetako emakume nekazarien artean jakintzak trukatzeko une bat ikus daiteke, Mundubat Fundazioak antolatutako Boliviako, Kolonbiako, Kantabriako eta Euskal Herriko emakume nekazarien biraren barruan.

Nekazari Borrokaren Nazioarteko Eguna dela eta (apirilak 17), garapenerako lankidetzan ari garen eta gizarte bidezkoagoa lortzeko politika publikoak bultzatzen ditugun Bizkaiko GKE eta erakundeok Hego Globalaren kontzeptua ulertzen lagundu nahi dugu. Gainera, definizio horretan gure mundua eraldatzen ari den eragile garrantzitsuenetako baten kontsignak eta aldarrikapenak sartu nahi ditugu: munduko nekazarien mugimendu sozial handiena, La Via Campesina (LVC). Efemeride horretan, nazioarteko nekazarien erakundeek azpimarratzen dute premiazkoa dela ondasun komunen akaparamendua eta merkantilizazioa amaitzea, elikagaien sistema industriala menderatzen duten botereen esku. Azken horiek, nekazaritzako lurren eta uraren espoliazioaren bidez, gero eta etekin handiagoak lortzen dituzte nekazari-familien, landa-biztanleriaren eta nekazaritzako langile migratzaileen eskubideen kontura.

Apirilaren 17an, salaketa hau Bizkaiko gizarteari hurbildu nahi diogu, kolonialismoa problematizatzen duen ikuspegi batetik. Hor berrartzen dugu Hego Globala kontzeptu eraldatzailea. Hegoalde Globala esatean, alde batera uzten dugu garapenaren ikuspegi historikoa, gizarte ororentzat eztabaidaezina den helburuari erreferentzia egiten diona. Horrela, garapen kapitalista basatiarekin zerikusirik ez duen ikuspegi independente eta bidezkoago batetik begiratzeko aukera ematen digu. Era berean, hazkunde ekonomiko mugagabearen rankingean buru diren herrialde aberastuen gizarte-geruza pobretuak ikustea ahalbidetzen du. Herrialde horien populazioak eta lurraldeak botere-sistema kolonial bati esker ustiatzen dira, eta sistema horrek XXI. mendean betikotzen jarraitzen du. Etnia, klasea, generoa edo lurraldetasuna gizakiak bereizteko baliozko kategoria gisa legitimatzen duen zapalkuntza-sistemaz ari gara.

Nekazarien lurralde guztiak Hego Global horretakoak dira, eta eutsi egiten diote XXI. mendeko kolonialismoaren mekanismorik larrienetako bati: lurralde-kentzeari. Nekazariak gizarte-klase bat osatzen du, historikoki iraindua eta eskulan merkearen eta elikagai merkeen hornitzaile gisa instrumentalizatua. Bidegabekerien aurrean aldatzeko gai ez den gizarte-sektoretzat ere hartu izan da, adibidez, jabetzarako eta erabakitzeko eskubiderik gabe. Garapenaren kontzepzio kolonial hori izan da esku-hartze bortitzak justifikatu dituena, garapen-beharra argudiatuz, aniztasuna ezabatuz eta komunitate indigenen eta nekazarien antzinako eta tradiziozko ezagutzak ukatuz.

Garapen mota jakin baten inposaketaren aurrean, kolonialismoak jazarritako lurraldeetako nekazari-komunitateek, bereziki emakumeek, zentzugabekeriari aurre egiten diote, giza, komunitate eta lurralde eskubideen ikuskera errotua dutela erakutsiz. Horrek guztiak aukera ematen digu ekonomia eta gizartea antolatzeko proposamenak eta ereduak klima-krisiaren eta zaintza-krisiaren aurrean bizitzeko alternatiba gisa baloratzeko, horrek desberdintasun-arrakalak areagotzen baititu. Azken batean, nekazarien kosmobisioa eta ekonomia eta gizartea antolatzeko moduak eredu eta salbazio dira munduko edozein lekutan dagoen krisi klimatikoaren aurrean, baita zainketen krisiaren aurrean ere, ezinegon esponentziala eta aberastuen eta pobretuen, emakumeen/genero-disidentzien eta gizonen, Ipar eta Hego Globalen arteko desberdintasun-arrakalak gero eta gehiago irekitzen ari baitira.

BFAk Elkartasuneko Elkarcredit Elkarteari finantzatutako proiektua; 2021etik 2022ra bitartean gauzatu zen, eta agroekologia, elikadura-subiranotasuna eta nekazarien eta herritarren feminismoa sustatzera bideratu zen, nekazarientzako alternatiba gisa, Nikaraguako Lur Zuria eskualdeko sei udalerritan.