Erakundeen indartzea landuz Bolivian: ezagutza erabiltzea errealitatea eraldatzeko

Garapena

Alejandro Barrios, Tomás Katari -IPTK- Ikastetxe Politeknikoko zuzendari nagusia, Diputazioko Lankidetza eta Aniztasun Zuzendaritzan izan da TAU Fundazioarekin batera. Zuzendaritzako taldearekin egindako topaketan, Boliviako egoera aztertu da, eta, bereziki, IPTKk 2020ko deialdiaren proiektuaren esparruan egiten duen lana (Pocoata eta Colquechaca udalerrietan genero-indarkeriarik eta eskola-indarkeriarik gabeko bizitza izateko eskubidea bultzatzen, ekainean amaitua) eta 2022an onartutakoa (Pocoata, Macha eta Colquechaca, Potosí-Bolivia udalerrietan genero-indarkeriarik, eskola-indarkeriarik eta sexu-diskriminaziorik gabeko komunitateak sustatzen, III. fasea).

Bolivia Bizkaiko Foru Aldundiaren lankidetzako ibilbide historikoan parte hartzen duen lurraldeetako bat da. Eskualdeko beste lurralde batzuk bezala, atzerakada demokratikoaren arriskuan dago, ikuspegi politiko eta ideologikoen talka lagun duela.

IPTK-k 46 urteko ibilbidea egiten du. Bere ibilbidea bereziki garrantzitsua da eta erakundearen gaitasunean islatzen da, jarduteko orduan helburu argiak identifikatzeko aukera ematen baitu. Alejandro Barriosek IPTK askapenerako tresna politiko-sozial gisa aurkezten du, Ongi Bizitzeko Zerbitzuaren, Konponbidearen eta Aldaketaren bitartez. IPTK-k bere egiten du herrialdeak bizi izan zuen aldaketa-prozesua sortu zuen Ongi Bizitzearen postulatua, berau Boliviako gizartearen helburu estrategiko nagusi bihurtzen dela onartuz, herriaren ahaleginak eta energiak kontzentratuz guztiontzako bizitza duina lortzeko. Institutuak errealitatea ulertzeko eta ezagutza eraldatzeko erabiltzeko lan egiten du (hortik dator Erein balioak etorkizuna biltzeko leloa). Gaur egun Boliviako zenbait udalerrik bizi duten pobrezia- eta desberdintasun-indize altuen aurrean, IPTKk ez du asistentzialismotik jardutearen aldeko apusturik egiten, baizik eta hurbilketa kolektibo eta estruktural batetik, komunitateek bilatutako aldaketan parte hartzea barne hartzen duena.

IPTKk lau lan-ildo nagusi ditu: ezagutzaren iraultza, ama lurra, generoa eta belaunaldiak, eta osasuna pertsona guztientzat. Horrela, hainbat arlotan eragiten dute, hala nola erakundeen indartzean, prestakuntzan, ekoizpenaren eta elikaduraren dibertsifikazioan, adikzioen prebentzioan, emakumeen ahalduntzean eta sexu-aniztasunean, besteak beste. Xede-biztanleria, batez ere, haurrak eta gazteak, emakumeak, hezkuntza-unitateak eta erakunde publikoak dira.

Bestalde, IPTKk garatzen duen ezagutza-lanean erakunde autonomikoak indartzea nabarmentzen da. Prestakuntza politikoaren eta gaitasun teknikoaren bidez egiten du. Hala, laguntza eskaintzen du ikerketa lanetan, lurralde plangintzan, diziplina anitzeko proiektuak egiten, baliabideak kudeatzen eta zerbitzari publikoa eta haren nazioz azpiko agintariak (alkatetzak eta zinegotzigoak) gaitzen. Ildo horretan, haien prestakuntzek diziplinaz gaindiko ikuspegia eskaintzen dute. IPTK-k uste du bere abantailarik handiena Institutuko tokiko kide izatea dela. Faktore horrek modu onuragarrian eragiten du, erakundeen eta tokiko erakundeen konfiantza eta babesa handituz, funtsezkoa baita udal-erakundeak indartzen lan egiteko. Alexandrok azaldu duenez, agintari publiko askok IPTKn bertan ikasi dute, eta, horren ondorioz, harremanak oso gertukoak dira.

Bizkaiko Foru Aldundiko Zuzendaritzak bileran adierazi duenez, asmo handiko ibilbideak identifikatu nahi dituzte, lankidetzari proiektuetatik haratago joatea, harreman horizontalak sortzea eta bi norabideko ekarpenetan sakontzea ahalbidetuko diotenak. Tokiko gaitasun eta aintzatespen nahikoa duten IPTK gisa lankidetzan parte hartzen duten bitartekarien bidez instantzia publikoekin eta komunitateetako populazioekin lotura-loturak aurkitzeak aukera berriak ireki ditzake.