Bizkaia erabakitasunez doa inor atzean uzten ez duen jarduera fisiko eta kirol eredu baterantz. Bizkaiko udalerriei aniztasun funtzionala duten pertsonen kolektiboari eta horiek kirolean duten inplikazioari dagokienez laguntza teknikoa emateko zerbitzua, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Haszten elkarteak batera sustatua, funtsezko tresna da udal-politikak aldatzeko, ebidentziatik, plangintzatik eta laguntza teknikotik abiatuta.

Zerbitzuaren oinarria da egoerari buruzko diagnostiko bat egitea, aniztasun funtzionala duten herritarren benetako beharrak sistematikoki aztertzeko, kirol-jardueran sartu, parte hartu eta mantentzeko. Azterketa horretatik abiatuta, diagnostikoak proposamen zehatzak planteatzen ditu, udalerri bakoitzaren errealitatera egokitutako ikuspegi inklusiboa finkatu eta zabaltzera bideratuak.

Metodoa duen prozesua: diagnostikoa, proposamenak eta laguntza

Lana ez da gabeziak identifikatzera mugatzen, diagnostiko bakoitza

1. dauden baliabideak, sartzeko oztopoak eta tokiko aukerak aztertzen ditu.
2. zeharkako begirada txertatzen du, kirola, berdintasuna, gizarte-ekintza, gazteria eta parte-hartze komunitarioa lotzen dituena.
3. lehentasunezkoak, bideragarriak eta udal edo mankomunitate bakoitzaren gaitasun teknikoekin lerrokatuak diren ekintza-ildoak zehazten ditu.

Emaitza ibilbide argi bat da, azterketatik ekintzara igarotzea errazten duena, prozesuan zehar laguntza teknikoa emanez.

Diagnostikoa egin duten udalerriak

• 2023an: Arrigorriaga, · Elorrio, · Leioa, · Loiu, · Sondika, · Zamudio, · Larrabetzu, · Derio, · Lezama
• 2024an: Bermeo, · Sopela, · Galdakao, · Alonsotegi, · Balmaseda, · Gordexola, · Gueñes, · Karrantza, · Zalla
• 2025ean: Amorebieta, · Durango, · Erandio, · Lemoiz, · Plentzia, · Gorliz, · Berango, · Muskiz, · Basauri, · Lekeitio

Guztira, 28 udalerri diagnostikatu dira 2025eko abendura arte, errealitate oso desberdinekin baina helburu partekatu batekin: pertsona guztientzako benetako kirol-aukerak bermatzea.

Lurralde-estaldura: garatutako datuak

Zerbitzuaren irismenak hazkunde iraunkorra eta orekatua islatzen du:

• 10.000 biztanletik gorako 9 udalerri, hau da, biztanleriaren %45.
• 5.000 eta 10.000 biztanle arteko 9 udalerri, segmentu horretan %64ko estaldurara iritsiz.
• 5.000 biztanletik beherako 10 udalerri (%13), 2026rako aurreikusitako landa-eremuaren guztizko estaldurarekin.

Aurreikuspena argia da: 2026ko itxieran 105 udalerri diagnostikatuta egongo dira, eta, horri esker, foru-lurraldearen %94ko estaldura lortuko da, gutxi gorabehera.

Diagnostikotik planera: emaitza ukigarriak

Zerbitzuaren inpaktua plangintza eraginkor bihurtzen da:

• 18 udalerri (%64) Zeharkako Plan bat edo Plan Mankomunatu bat garatzen ari dira, kirol inklusiboa udal-estrategian txertatuz.
• 10 udalerri (%32) onartzeko edo gauzatzen hasteko fasean daude, diagnostikoa amaituta.

Aurrerapen horrek erakusten du diagnostikoak prozesuak aktibatzen dituela, lehentasunak ordenatzen dituela eta oinarri teknikoa duten erabakiak errazten dituela.

Lan-ildo errepikatuenak

Diagnostikoak bat datoz zenbait ardatz estrategikotan:

1. Adin guztietarako egokitutako jarduera fisikoko eta kiroleko taldeak, jarraitutasunari eta atxikimenduari arreta berezia jarrita.
2. Metodologia inklusiboak udal-jardueretan eta kirol-klubetan, gaitasun teknikoa indartuz.
3. Jarduera fisikoko eta kiroleko orientazio-zerbitzuak, pertsona bakoitzari bere beharren eta motibazioen arabera laguntzeko.
4. Aniztasun funtzionala duten pertsonen artean zahartze aktiboa sustatzea, autonomia eta ongizatea sustatuz.
5. Aniztasun funtzionalari buruzko sentsibilizazioa eta prestakuntza, teknikarientzat, erakundeentzat eta elkarte-sarearentzat.

Udalerrietan antzemandako inpaktua

Zerbitzua egiturazko aldaketak eragiten ari da:

1. Sailen arteko koordinazio handiagoa, udal-kudeaketan konpartimentu estankoak hautsiz.
2. Kirol egokituaren ikusgarritasun handiagoa, kohesio sozialerako, partaidetzarako eta berrikuntzarako tresna gisa.
3. Aurrerapenak kirol-eredu komunitarioago, irisgarriago eta iraunkorrago baterantz.

Perspektiba 2026: eskalatu kalitaterik galdu gabe

2026rako, zerbitzuak honako hauek indartuko ditu:

1. Diagnostiko-eredua + plana + laguntza teknikoa finkatzea.
2. Landa-udalerrietarako edo baliabide gutxiagoko udalerrietarako egokitzapen metodologikoa, formatu irisgarrien eta digitalen bidez.
3. Gizarte- eta kirol-berrikuntzaren, sentsibilizazioaren eta prestakuntzaren, zahartze aktiboaren, parte-hartze komunitarioaren eta nahi ez den bakardadearen prebentzioaren inguruan partekatutako ildo estrategikoak integratzea.

Mezu bat Bizkaiko gainerako udalerrietara

Bildutako esperientziak erakusten du zerbitzu horrek funtzionatzen duela, egokitzen dela eta benetako inpaktua eragiten duela. Diagnostikoarekin bat egitea ez da berez helburu bat: datuetan oinarritutako eta pertsona guztientzat pentsatutako kirol-politika bidezkoagoak eraikitzeko lehen urratsa da.

2026ko zerumuga gero eta hurbilago dagoela, erronka argi dago: udalerri gehiagok pausoa ematera animatzea eta modu kolektiboan kirol-lurralde benetan inklusibo baterantz doan Bizkaiaren parte izatea.

Kirolbide PRO gunean, Bizkaiko udalerriei laguntza teknikoa emateko Zerbitzuak aniztasun funtzionala duten pertsonen kolektiboari eta horiek kirolean duten inplikazioari dagokienez egindako aurrerapenak eta lurraldean dagoeneko aldaketak aktibatzen ari diren esperientziak agerian uzten jarraituko dugu, helburu argi batekin: udalerri gehiago animatzea haien diagnostikoa eskatzera eta ikuspegi inklusibo hori kirol-plangintzan txertatzera.

Bizkaiko kirol munduan gertatzen den guztiaren berri izan nahi baduzu, Kirolbide PRO zure lekua da. Harpidetu gure newsletter-rera eta ez galdu inolako berri edo kirol-ekitaldirik.