Snarkaren ehizan / Lewis Carroll ; itzulpena eta argitalpena, Manu López Gaseni ; azala eta irudiak, Henry Holiday

Snarkaren ehizan Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson-en ezizena) egile britainiarraren poema bat da, 1874. eta 1876. urteen artean idatzia eta Macmillanek 1876. urtean argitaratua. Ekintzak hamar tripulatzaile erakusten ditu, animalia nahasgarri bat ehizatzen saiatzen: Snark, Boojum arriskutsua izan daitekeen izaki bat. Behin, Carrollek onartu zuen obra zoriontasunaren bilaketari buruzko alegoria bat izan zitekeela.

Lan liluragarri horrek oharkabean uzten du irakurlea; izan ere, mundu irrealean girotuta egoteaz gain, burugabearen edo zentzugabekeriaren generoa lantzen du. Irakurleak bizi duen zalantza horrek egoeren zentzua bilatzera bultzatzen du, eta, bereziki, ekintzaren amaierara. Kontakizunak umorea eta gatza lotzen ditu, eta hitz berriak asmatzen ahalegintzen da.

Pamiela argitaletxeak Manu López Gasenik euskarara itzulitako lan hau argitaratu du, 1876ko jatorrizko lanaren Henry Holidayren ilustrazioekin.

Lamiako Maskarada : auzo baten izaera

1978an, gazte talde bat bere auzoari izena ematen dioten paduretako eta lamien lurraren historia eta mitologia berreskuratzen ahalegindu zen: Lamiako. Ikerketa-ideiak aurrera egin zuen, eta bost mila lamiakotarretatik askok tokiko nagusiekin hitz egin zuten eta gaiari buruzko bibliografia osoa eraso zuten. Lortutako datuekin, herria asanbladan bildu eta auzoaren nortasuna berreskuratzea erabaki zuten, maiatzeko azken ostiralean ospatu ohi den festa baten bidez. Lehenengo antzezpena 1979an egin zen, Lamiako Maskarada Kultur Elkartea sortu eta urtebetera.

Ahozko tradizioak, XVII. mendekoa denak, dioenez, Prudentzia penaz hil zen Ondizko ihitokietan, Inaxio semeak nabigatzera joateko bertan abandonatu egin zuenean. Lamiek negar egin zuten haren heriotzagatik, eta Prudentzia lamia bihurtu zen.

Leioako Udalak eta Lamiako Maskaradak argitaratu dute Leioako kultura-erakunde honen 40 urtetik gorako historia kontatzen duen lan hau. Bizkaiko Foru Liburutegiak gaztelaniazko lana ere gordetzen du.

Le Pays Basque en couleurs = Euskal Herria koloretan = El País Vasco en color

Jacques Battestik, Baionako Euskal Museoko kontserbazio teknikariak, 2009an autokromo multzo txiki bat aurkitu zuen museoko antzinako argazki funtsetan eta Euskal Herri osora zabaldu nahi izan zuen duela 100 urteko mundua bere benetako koloreekin ikustearen xarma. Horrela, Baionako Euskal Museoak bat egin du Bilboko bere homologoarekin erakusketa hori errealitate bihurtzeko. Aloña Intxaurrandietak eta Ziortza San Pedrok hartu dute parte, eta 2023ko uztailaren 13an inauguratu zuten Baionan, eta 2025ean aurkeztuko dute Bilboko Euskal Museoan. Lan horrek ikerketa-aldi luze bat hilezkortzen du, eta aditu askoren ekarpenak biltzen ditu.

Argazkia zuri-beltzekoa zen garai batean, autokromoek bizitza eta mundua koloretan islatzeko aukera eman zuten. Bere interes estetikoa alde batera utzita, autokromoa oso objektu aberasgarria da. Erakusketan eta honekin batera doan lan honetan jasotako ikerketa-proiektuak 270 autokromo biltzen ditu.

Bibliopatías, bibliomanías y otros males librescos / Antonio Castronuovo ; Natalia Zarcoren itzulpena

Aski ezaguna da liburua asmatu zen unetik bertatik lilura sortu duen objektua dela eta, horregatik, historian zehar liburu-bilduma egin da eta liburua babestu egin da. Horrela, grina hori areagotu egin daiteke, eta kapritxotik edo bitxikeriatik hasi eta obsesioraino edo, are, patologiaraino ere irits daiteke. Liburuekiko obsesioaren inguruko fenomeno bitxiak, kezkagarriak eta traumatikoak aztertzen ditu lan honek. Lan hau, azken batean, bibliofiliari buruzko lan bat da: liburuak eta haien portaerak maite dituztenen profilen bilduma bat.

Azalak Sebastian Branten La nave de los necios lanaren irudi bat du, 1494an honela deskribatu zuena: "Zoro edo ero mota ezberdinen artean Büchernarr dago, liburuen eroa ", liburuz inguratutako atrilaren aurrean eserita dagoen gizon batean irudikatua, lo egiteko txano bat duena, kaskabiloidun bufoi txano bat, euliak uxatzeko lumero bat eta, oso garrantzitsua den zerbait, lenteak erabiltzen ditu".

Bizkaiko Foru Liburutegiak liburuekin eta liburutegiekin zerikusia duen edozein gairi buruzko lanen bilduma espezializatua du, "Sekzio edo atal profesionala" izenekoa. Liburutegiko 1. solairuan dago eta lanak sarrera librean daude.

El chico:  memorias oníricas de un poeta beat, periodista, pintor, activista, editor, pacifista y librero /Lawrence Ferlinghetti; José C. Valesen itzulpena; Jordi Carriónen hitzaurrea

Lan honen hitzaurreak dioenez, Sterling Lord literatura-agenteak laurogeita hamar urte baino gehiago zituenean, berak zuen bezerorik zaharrenaren deia jaso zuen: ehun urte inguru zituen Lawrence Ferlinghetti beat poetarena. El chico izenburuko eleberri autobiografikoa idatzi zuen, baina inork ez zuen argitaratu nahi. Egileak, kontrakulturaren, adierazpen-askatasunaren eta literaturaren historiaren mito biziak, 2019ko martxora arte itxaron behar izan zuen eleberria argitaratuta ikusi arte, nahiz eta Ferlinghettik hemeretzi urte zeramatzan Beat Belaunaldiaren egile bakar legez bizirik XXI. mendean. Hil eta hiru urtera, Libros del Kultrum argitaletxeak gaztelaniara itzulitako lana argitaratu zuen.

Aparteko bizitza baten autobiografia nobelatua da, City Lights liburudenda mitikoaren sortzailearen eta garai prodigital bateko faro kontrakulturalarena. Ferlinghettik askatu egiten du oroitzapenen uzkurdura oparoa, bere bizi-ibilbide oso emankorrari buruzko azken alegatua egiteko. Berez, ez da memoria-liburu bat, literatura-manifestu bat baino: bizitza bertsoak, lerroak, poemak eta fikzioak, irakurri ditugun liburuak, dira. Idazle, liburu-saltzaile, argitaratzaile, ekintzaile, ekologista, senar, seme, alaba, lagun, maisu edo aita baino lehen, Lawrence Ferlinghetti irakurlea izan zen batez ere.

Rutas para vivaquear y fotografiar estrellas I : occidental y central / Xabier Sukunza

Xabier Sukunza Lizarran jaio zen, Ingeniaritza Kimikoan graduatu zen eta doktoratu aurreko ikertzailea da EHUn. Betidanik izan du kirolarekiko, naturarekiko eta argazkigintzarekiko zaletasun handia.  Lan honetan, Sukunzak hiru zaletasun horiek uztartzeko aukera eskaintzen die irakurleei, eta, zehazki, gaueko argazki zailen berezitasuna aztertzen du.

Bere esperientzia pertsonalaren gidaritzapean, gaueko paisaiari argazkiak ateratzeko proposamenik onenak partekatzen ditu. Ez da falta, noski, Pirinioetako toki interesgarrienetara kontu handiz egindako ibilbideak, irakurleak eguneko ibilaldietan ere erabili ahal izango dituenak. Hala ere, obra honen magia argazki-makinaren objektiboa izarrek distira ematen dutenean enfokatzean datza. Gainera, glosario astronomiko bitxi bat ere badu, irakurketa-esperientzia osatzeko.