Kalkuluaren laburpena

Genero-berdintasunaren aurkibidea (Gender Equality Index), EqualX izenarekin ezagutzen dena, Bizkaiko eskualde/udalerrieei begira kalkulatzen da.

Erabili diren adierazkari edo aldagarriak hauek izan dira:

• I1.  Pertsonak ordaindutako enpleguarekin (%), ezberdintasuna.
• I2.  Pertsonak goi mailako hezkuntzarekin (%), ezberdintasuna.
• I3.  Desberdintasuna sektore-banaketan (%), ezberdintasuna.
• I4.  24 eta 34 urte bitarteko gazteak, ezberdintasuna.
• I5.  Pertsonak enplegu-bilaketan (%), ezberdintasuna.
• I6.  Pertsonak enplegu-bilaketan (%), maila.
• I7.  Pertsonak udal-zinegotzigoekin, ezberdintasuna.

Ezberdintasuna kontzeptuari dagokionez, gizonezkoen eta emakumezkoen arteko ezberdintasuna kalkulatzen da, hau da:

D_ij = 100 × [Abs(M_ij − H_ij)] / [M_ij + H_ij]     i=Erregioak, j=Adierazleak

M emakumezkoen hizkia den bitartean, H gizonezkoena da, i=1,2,... N eskualdeak/udalerriak dira eta j=1,2,... M adierazleak edo aldagaiak dira. Ezberdintasun erlatiboaren ondoriozko emaitzaren balioa, emandako aldagai edo adierazle bati begira genero-ezberdintasuna jasotzen duena, erregioaren/udalerriaren R_ij sailkapena erabakitzeko aldagaia da. Desberdintasun txikiena duenak, D_ij txikia duen j hizkiak, hain zuzen, R_ij = 1 sailkapena jasotzen du eta eskasenak eskualde/udalerrien N balioa jasotzen du. I5 adierazlea mailetan erabiltzen da, batik bat, adierazle horren balio txiki absolutuen borondatea islatzen duten indizea agertzea komenigarria delako. Izan ere, ez da egokia langabezia-tasa handiak dituen erregioak/udalerriak puntuazio ona jasotzea, gizonezkoen eta emakumezkoen arteko ezberdintasuna soilik dela medio. Kasu horretan, aldagai horren sailkapena ezartzeko baliagarria den balioa baliorik eskasena da, bai gizonezkoen balioa bada bai emakumezkoen balioa bada. Beste modu batean esanda, Max (M_ij, H_ij) balioa hartzen da.

Adierazleen neurketa

I1: Pertsonak ordaindutako enpleguarekin: 100 × 16 urte edo gorako pertsona okupatuak/16-64 urte bitarteko pertsonak.

I2: Pertsonak goi mailako hezkuntzarekin: 100 × goi mailako ikasketak dituzten pertsonak/25-64 urte bitarteko pertsonak.

I3: Desberdintasuna sektore-banaketan: 100 × ∑_i=1⁴ Abs(M_i − H_i) / ∑_i=1⁴ (M_i + H_i)
nonI=1,2,3,4: nekazaritza, industria, eraikuntza eta zerbitzuak.

I4: 24 eta 34 urte bitarteko gazteak: 24-34 urte bitarteko gazteen genero bakoitzaren ehunekoa.

I5-I6: Pertsonak enplegu-bilaketan: 100 × 16 urte edo gorako pertsona langabetuak/16-64 urte bitarteko pertsonak.

I7: udal-zinegotzigoak: Eskualdea osatzen duten udal-kontzejuen aulki guztien genero bakoitzaren ehunekoa.

(iturria:EUSTAT).

Ezberdintasun erlatibo bakoitza, I6 izan ezik, Giniren indizearen antzekoa da, gutxienez, 0 (berdintasun osoa) eta 100 (puntako ezberdintasuna) artean kokatuta.

EqualXen kalkulua

Aldagai bakoitzaren ezberdintasun erlatiboa oinarri hartuta, goranzko R_ij sailkapena da eskualde/udalerriei begira, hau da, erregio edo udalerri bat sailkapenaren lehen tokian jarriko da ezberdintasun erlatibo guztien balio txikiena ikusi bada, eta, alderantziz. Azkenik, eskualde/udalerri bakoitzaren m adierazleentzako sailkapenean jasotako balioen batezbestekoa kalkulatzen da, EqualX indizearen balioa eskuratuz eskualde/udalerri horri begira:

EqualX_i = ∑_j=1^M R_j  / M,    i=1,2,...,N

Mapak

Mapa bakoitzean, kolore argienak genero-berdintasun handia duten eskualde/udalerriak erakusten ditu, eta kolore iluna agertzen denetan, ordea, desberdintasun handiena duten eskualdeak/udalerriak agertzen dira.