Bizkaiko Foru Aldundiak beste eztabaida-foro bat egin du martxoaren 7an, larunbata, BAT dorrean. Gobernamendu Onaren, Herritarrenganako Laguntzaren eta Zerbitzu Digitalen Zuzendaritza Nagusiak antolatutako bosgarren eztabaida-foroa da. Saio parte-hartzailea da, bizitza-luzerak planteatzen dituen erronketan eta aukeretan eta adinkeriak eguneroko bizitzan duen eraginean zentratua. Lurralde Historikoko hainbat eskualdetatik etorritako 34 pertsonak parte hartu dute topaketan, 17 emakumek eta 17 gizonek ordezkaritza orekatua izan dute, eta adin-tarte zabala izan da, 20 urtetik 87 urtera bitartekoa.

Deliberazio-foro bat herritarrek parte hartzeko tresna aurreratu bat da. Foro horretan, aukera-berdintasunaren printzipiotik aukeratutako pertsona talde bat biltzen da, interes publikoko gai bati buruz hausnartzeko eta gomendio batzuk egiteko.

Foroa herritarren parte-hartzea indartzeko eta Bizkaia inklusiboagoa sustatzeko foru-estrategiaren parte da, aurreko edizioetan hasitako lan-ildoari jarraituz, non herritarrek zainketei, eraldaketa demografikoari edo gizarte-kohesioari buruz eztabaidatu ahal izan duten.

Agerraldi Izagirrek, Herri Administraziorako eta Erakunde Harremanetarako foru-diputatuak, aurkeztu zuen foroa, eta Gizarte Ekintzako Departamentuko talde adituak parte hartu zuen, Bizi-luzetasunaren eta Erronka Demografikoaren zuzendari nagusi Naiara Artazaren bidez.

Bizitza luzeko gizartea, etorkizuna birpentsatzera behartzen duena

Saioan, Bizkaiak bizi dituen aldaketa demografiko sakonak aztertu zituzten parte-hartzaileek; izan ere, munduko bizi-itxaropen handieneko lurraldeen artean kokatzen dute Bizkaia, politika publikoen, gizarte-kohesioaren eta aurrerapen sanitarioaren hamarkadei lotutako lorpen kolektiboa. Hala ere, foroan azpimarratu zen bezala, "benetako erronka ez da gehiago bizitzea bakarrik, hobeto bizitzea baizik", eta arreta urte gehigarri horien kalitatean jartzen du: autonomia, osasuna, ongizatea eta parte-hartze aktiboa.

Bizkaia bizitzen ari den eraldaketa demografiko sakonaren barruan kokatu zen jardunaldia. Bizi-itxaropenaren hazkunde jarraituak (12 urte azken mende erdian), ugalkortasun-tasen murrizketak eta azken hamarkadetako aldaketa sozialek agertoki berria ekarri dute: lehen aldiz, 65 urtetik gorako biztanleriak haur eta nerabeen kopurua gainditzen du (Bizkaiko biztanleriaren % 24, 2050ean % 32an kokatzeko proiekzioarekin). Aldaketa hori ez da koiunturala, egiturazkoa baizik, eta gizarte osoari eragiten dioten erronkak eta aukerak planteatzen ditu.

Adinkeria, eskubideak eta aukerak mugatzen dituen hesi ikusezina

Erronka horien artean adinkeria nabarmentzen da, honela defini daitekeen fenomenoa: "adinari lotutako sinesmen, estereotipo eta jarrera negatiboak". Adinkeriak, eskubideak eta aukerak mugatzeaz gain, eragin zuzenak eta frogatuak ditu pertsonen bizitza osoko osasunean, ongizatean eta parte-hartze sozialean.

Parte-hartzaileek fenomeno horren eguneroko adibideak landu zituzten — enpleguan, osasun-arretan, zerbitzuetan, bizitza komunitarioan edo imajinario mediatikoan —, eta jarrera horiek adinekoei zein gazteei nola eragiten dieten eztabaidatu zuten.

Era berean, adinkeria instituzionala, pertsonen artekoa edo barneratua izan daitekeela aztertu zuten, eta diskriminazio horrek autonomia pertsonala, parte-hartze soziala eta osasun fisikoa eta emozionala kaltetu ditzakeela.

Proposamenak egiteko lau deliberazio-ardatz

Eztabaidatu ziren gaiak honako hauek dira:

• Adinari buruzko estereotipoak eta adinkeria prebenitzeko erabili beharreko mezuak ezabatzea. Komunikabideen eta eskolaren zeregina adineko pertsonekiko errespetu-, aitortza- eta laguntza-balioak txertatzeko.
• Politika eta zerbitzu publikoak egokitzea, bizitza-luzeraren ikuspegia txertatzeko eta adinekoen premia espezifikoei erantzuteko.
• Adinekoen parte-hartzea sustatzea.
• Zaintza komunitarioak garatzea, adinekoen bizi-kalitatea hobetzeko.

Adin guztietarako Bizkaia batekiko konpromisoa

Datozen asteetan txosten bat argitaratuko da, Foru Aldundiak Deliberazio Foro honen bidez herritarrek egindako gomendioei erantzuteko bere gain hartzen dituen konpromisoekin.

Eztabaida-foro hori Aldundiak bizi-luzetasuna lurraldeko politika publikoen erdigunean jartzeko egindako apustuaren zati da. Topaketak berretsi egiten du belaunaldi guztien balioa aitortuko duen, adinagatiko diskriminazioari aurre egingo dion eta "hobeto bizitzearen garrantzia" bermatuko duen Bizkaia sustatzeko foru konpromisoa.