BIZKAIAN KATALOGATUTAKO FLORA BASKULARREKO POPULAZIOEN JARRAIPENA - 2024ko Denboraldia

Hamaika taxoiren populazioen jarraipena eta azterketa egin da, beste bosten egoera aztertu da eta bi espezieren hiru populazio bilatu dira:

• Eriophorum vaginatum bilakaera ona izan du taxiari mesede egiten dioten jarduketei esker. Oraingoz ez da lehiagatik arazorik agertzen, baina Molinia caerulearen bilakaera zaindu behar da. Indargarriak positibotzat jotzen dira. Aurten loreen eta fruituen ekoizpenak gora egin du, ziurrenik eguraldiaren eraginez.
• Genista legionensis indartzeak egiten ari dira, oraindik goiz da baloratzeko. 2022. urtearen amaieran, sute batek herritar guztiak kaltetu ditu. Oraingoz, gutxi da berragertzea, eta badirudi biztanleriaren susperraldia indargarrien mende dagoela erabat. Hainbat jarduera egiten ari dira ex situ, indartzeetarako planta sortzeko. Hasteko, 10 ale indartu dira, eta, oraingoz, hobera egin dute.
• Pentaglottis sempervirens, egonkor dago, baina hesia konpondu behar da. Lehiakideak kentzeak (sasiak eta iratzeak) mesede egiten dio, aurten ale gutxiago aurkitu dira, ziurrenik sasi eta iratze asko garatu direlako.
• Barlia robertiana, egoera asko hobetu da, batez ere areketan belar-sastrakak garbitzeko kontrola dagoelako eta Bilboko populazio handia dagoelako. Urte batzuk gainbeheran egon ondoren (La Arenako biztanleria desagertu zela pentsatu zen), orain badirudi suspertzen ari dela. Garrantzitsua da inguruneko aloktonoak hesitzen eta kontrolatzen jarraitzea. Badirudi Sopuertako eta Sanfuentesko populazioak populazio-hazkundearen fasean daudela, nahiz eta Sopuertako populazioa zenbait urtez espoliatua izan den. Jarraipena mantendu behar da, eta azken herri horretan translokazioak egiteko aukera planteatu.
• Spiranthes aestivalis, oraingoz ez da ezagutzen populazioen joera, egonkorrak dirudite. Oro har, fruituen ekoizpena txikia da, eta ez dakigu zein neurritan den presio-arazoa, adibidez, ganadua. Aurten, pista konpontzearen ondoriozko mehatxu posiblea antzeman da Karrantzako populazioan.
• Glaucium flavum, Bakion egonkorra dirudi, baina La Arenan ez dago alerik. Garrantzitsua da taxon hau Espezie Mehatxatuen Euskal Katalogoan sartzea eta zaintzarekin jarraitzea. Bakioko populazioa babesteko eta indartzeko haziak biltzea gomendatzen da.
• Epipactis palustris, bi populazioak erroldatu dira, eta askoz ugariagoa da Bermeokoa. Bermeon egoera egonkor mantendu da aurreko urtearekin alderatuta, eta Karrantzan ere egonkor mantendu da, baina ale gutxirekin. Garrantzitsua da bi populazioak zaintzen jarraitzea. Zaindari bat Bermeo inguruko belar-sastrakak garbitzen ari da.
• Drosera intermedia, 2021ean, taxon horretako biztanle asko aurkitu ziren Mungian, Lurgaia Fundazioaren zaintza-akordio bati esker. Espezie hori desagertutzat jotzen zen Bizkaian. Aurten 1247 ale erroldatu dira, aurreko urtean baino zertxobait gutxiago. Ale gazte ugari aurkitu dira.
• Potentilla rupestris, populazioak egonkor mantentzen dira. Taxon hori bizi den eremua kontuan hartuta, ez dirudi mehatxurik edo arriskurik duenik. Zaintza-sistemaren bat ezarri beharko litzateke, eta germoplasma-bankuarentzako haziak biltzea gomendagarria litzateke.
• Soldanella villosa, oraingoz, ez dakigu zer populazio-joera duten; aurten, berriz ere, lore- eta fruitu-ekoizpen urria hauteman da, aurreko jarraipen-urteekin alderatuta. Ganadua egoteagatik eta baso-produkzioko eremuan egoteagatik arriskuak daudela ikusi du. Ingurunea lehengoratzen eta babesten saiatu behar da, endemismo horretako Bizkaiko populazio bakarra baita.
• Narcissus triandrus, aurten ale kopurua jaitsi egin da, ziur aski ale dentsitate handieneko guneetako batean zapalketa areagotu egin delako. Gizakien jarduerek, batez ere aisialdikoek, mehatxu handia dakarkiote espezie horri, baita ia iritsezinak diren inguruneetan egiten diren animaliek ere, hala nola harkaitzetako erlaitzek, ez baitute arriskurik, harkaiztegi horietan eskalatzaileek presio handia egiten baitute.
• Orchis italica, aurten ez da aurkitu alea, zergatia ezezaguna da.
• Scorzonera aristata, egonkor mantentzen da. 2022an ezin izan zen ondo ebaluatu bere egoera, uda hasieran hainbat bero-boladaren ondorioz espezieak asko aurreratu baitzuen bere fenologia. Aurten 202 ale erroldatu dira, eta gune berriak kartografiatu dira.
• Allium victorialis, Ordunteko espeziearen egoera aztertu da, landare ale gutxi baino ez dira aurkitu, eta, beraz, garrantzitsua da datozen urteetan berriro aztertzea, gai puntuala den baloratu ahal izateko, urteko klima dela eta, edo joera bat dela. Lekanda eta Anboto herriak bilatu dira, baina ez dira lortu. Berriro bilatu beharko litzateke Ordunteko populazioen egoera ona ikusten den urte bat.
• Radiola linoides, kartografiatuta dagoen laukietan bilatu da. 12 teseletatik 6 baino ez dira aurkitu, 144 ale guztira. Azienda eta baso-ustiapena dira bere mehatxu nagusiak, populazio-dinamika aztertu beharko litzateke (urteko espeziea dela kontuan hartuta) eta interesgarria litzateke populazio horien hazi-bilketa.
• Trichomanes speciosum, sAipatu diren ia lauki guztiak aztertu dira, eta populazio gehienak aurkitu dira, Sollube, Agirtza eta Bolintxu izan ezik. Udalerri garrantzitsu bat aurkitu ahal izan da Berriatuko erreka batean, 1989an aipatu zena. Baso-ustiategien ondorioz, inpaktu garrantzitsuak hauteman dira populazio batzuetan.
• Tozzia alpina,ez da aurkitu Anboton aipatutako populazioa.

Espezieen galeria, deskribatzen den ordenean: