Bizkaiko Foru Aldundia - Diputación Foral de Bizkaia

Marisa Soleto Ávila legelari feminista Mujeres fundazioko zuzendaria da, eta Soledad Cazorla beka-funtseko idazkaritza teknikoko arduraduna. Genero-indarkeriaren ondorioz amarik ez dutenei zuzendutako laguntza-funtsa da hura, haien garapen pertsonalari, hezkuntzaren sostenguari eta kaltea erreparatzeari begirakoa.

Nola gauzatzen da erakundeen lankidetza Soledad Cazorla Prieto Fiskala beka-funtsarekin?

Soledad Cazorlaren familiak egindako dohaintza bati esker sortu zen funtsa. 2015an hil zen Soledad Cazorla, emakumeenganako indarkeriaren aurkako lehen sala-fiskala. Funtsak gaiarekiko konpromisoa duten enpresen ekarpenak eta dohaintza pribatuak ere jasotzen ditu. Erakundeen laguntza ekonomikorik ez du jasotzen, baina funtsaren lana asko babesten ari diren bi erakunderen babesa aipatu beharra daukat: emakumeenganako indarkerian espezializatutako Fiskaltzarena eta Genero Indarkeriarako Gobernu Ordezkaritzarena.

Oro har, administrazio publikoek zer arreta eskaintzen diete genero-indarkeriagatik umezurtz direnei?

Gaztela eta Leongo, Gaztela-Mantxako eta Balearretako autonomia-erkidegoak hasi dira kaltea erreparatzen, umezurtzei buruzko neurriak sartuz. Udaletatik ere lan handia egiten da, gizarte-zerbitzuetako eta genero-indarkeriaren alorreko profesionalen bidez. Emakumeen eskubideei buruzko informazioa ematen dute, eta ahalegin handia egiten dute familia kaltetuak aurkitzeko eta haiei laguntzeko. Diputatuen Kongresuan, genero-indarkeriaren biktimen seme-alaben umezurtz-pentsioa hobetzeko lege-proposamena eztabaidatzen ari dira, eta estatu-itunak ere biltzen ditu haur horiei propio zuzendutako zenbait neurri.

Genero-indarkeriaren aurkako laguntza, esku-hartze eta babesari lotutako alorrak askotarikoak dira. Horietako zeinetan aurkitzen dira biktimen seme-alaben kaltea erreparatzeko eragozpen gehien?

Familia horien egoera eta beharrei buruzko ezagutza falta handia dago; erakundeen erantzuna ez da behar adinakoa, ez baita iristen familiek aurrean dituzten behar eta arazo guztietara. Denbora gehiegi behar izaten da adingabeen familia-egoerari egonkortasuna emateko, eta biktima-izaera ez da kontuan hartzen laguntza eta zerbitzu batzuetako sarbidean. Biktima-izaera hori ez da kontuan hartzen zerga-betebeharretan ere. Sarri, Gizarte Segurantzak errekurtsoa jartzen die pentsioei. Justizia Administrazioak azkarragoa izan behar luke adingabeen tutoretzari buruzko neurriak ebazterakoan, balizko familia-gatazkak saihesteko.

Beka-funtsa 2017an hasi zen lanean, eta zortzi autonomia-erkidegotako hemeretzi biktimak jaso dute beka orain arte. Zuen aurreikuspenekin bat al dator kopuru hori?

Ez da aurreikuspen kontua. Badakigu laguntza behar duten familia asko daudela, eta kostatzen ari zaigu biktima horiek aurkitzea, jasan duten traumaren ondorioz, ezkutatzeko joera baitute. Bi aldiz biktima dira: ama galdu dute eta hiltzaile baten seme-alaba dira.

Zein estrategiaren bidez lortuko litzateke funtsaren jarduera hedatzea laguntza zuzentzen zaien familien artean nahiz genero-indarkeriaren biktimen arretan aritzen diren profesionalen artean?

Estrategia da gaur egungo egoera ikusarazten eta gizartea nahiz klase politikoa sentsibilizatzen jarraitzea. Funtsaren berri ematen jarraitu behar da, ahalik eta familia gehienengana iristeko. Zenbat eta gutxiago ezagutu familia horien egoera, orduan eta zailagoa izango da laguntzea.

Biktimen eta haien tutore diren familien egoera hobetzeari buruzko zein aurrerapauso eman direla ikusi du beka-funtsak 2017tik 2018ra bitartean?

Beka-funtsak haren kudeaketan konfiantza jarri duten familietatik ikasi du. Tamalez, erakundeen erantzuna ez da espero bezain ona izan aurten. Egoerari buruzko ezagutza falta handia dute erakundeek, eta ez dute erantzuten. Familiekin batera egindako bide honetan gertatu zaigun onena hau izan da: aukera izan dugula haiekin topo egiteko, haiek hain bakarrik ez sentitzeko eta isilik eta ezkutuan gordetzen duten horri buruz hitz egiteko.

Beka-funtsaren Huérfan@s de la violencia de género: Hacia la reparación del daño izeneko urteko II. txostenaren ondorioetan, Haurrak eta nerabeak zaintzeko eta babesteko uztailaren 28ko 26/2015 legearen aurreko hilketa edo homizidio kasuetan, adingabeei aita erasotzailearekiko babes-neurriak jartzea gomendatzen duzue. Nola jar daitezke neurri horiek orain? Legeari aldaketak egin behar zaizkio berriro?

2015. urtea baino lehen, ez zen ohikoa homizidio edo hilketa kasuetako sententzietan amaren hiltzailearekiko urruntze- edo babes-neurriak sartzea adingabeentzat. Horrek beste egintza judizial batzuk hastera behartu ditu familiak. Neurri horiek funtsezkoak izan daitezke haurren garapenarentzat, eta ez dakigu zenbat familia dauden halakorik gabe. Gutxienez, familiei informazioa eman behar litzaieke, eta halako neurriak lortzeko beharrezko aholkularitza juridikoa eskaini.

Zein da laguntza ekonomikoari, zerga-neurriei eta Justizia Administrazioari lotutako biktimen erreparaziorako neurriak eraginkorrak izan daitezen II. txostenean sartutako jarduketa-proposamenen bideragarritasun-maila?

II. txosten honetan gomendatzen diren jarduketa asko bazeuden lehen txostenean ere. Neurri guztiak dira bideragarriak, borondate politiko pixka bat bakarrik behar da.

Soledad Cazorla Prieto Fiskala beka-funtsaren webgunera sarrera