Bizkaiko Foru Aldundia - Diputación Foral de Bizkaia

Ale honetan, Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Estatuko Behatokiaren parte-hartzea dugu. Genero Indarkeriarako Gobernu Ordezkaritzak sortu zuen 2006an, halako indarkerien trataera jorratzeko. Carmen Ureña Ureña Genero Indarkeriaren Sentsibilizazio, Prebentzio eta Ezagutzarako zuzendariorde nagusiaren laguntzarekin, erakunde horren lana noraino iristen den eta errealitateari buruz dugun ezagutzari zer ekarpen egiten dion jakingo dugu.  

Behatokiaren jarduera eta produktuen artean, zein lorpen eta ekarpen nabarmenduko zenituzke?

Beste zeregin batzuez gain, urtero Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Estatuko Behatokiaren txostena osatzen da organo honetan, genero-indarkeriari lotutako adierazleen sintesi zabal batekin.

Txostenak biltzen duen informazioa erakunde ezberdinetako iturriek emandakoa izaten da, eta hamalau kapitulutan antolatzen da. Haietako bakoitzean, azken urteetan arlo guztietan genero-indarkeriari lotutako aldagaiek izandako bilakaeraren informazio xehea aurkezten da. Era berean, biktimaren nahiz erasotzailearen adinari, naziotasunari eta jaiotako herrialdeari buruzko ezaugarriak ematen dira.  

Beharrezkoa da arlo eta ikuspegi horiek lantzea datuen lorpena hobetzeko eta, modu horretan, genero-indarkeriari buruzko ezagutza hobetzeko. Zertan daude oraindik hutsune handienak?

Ahalegin bat egin daiteke orain arte hildako biktimei buruz eman izan den informazioa osatzeko, honela:

• Ikerketa-fasean dauden hildako biktimen kasuak sartuz, eta aurreko urteetako txostenetako informazioa eguneratuz ikertutako kasuak argitzen doazen heinean. 
  
  
• Genero-indarkeriaren biktimen seme-alaba umezurtzei buruzko informazio zabalagoa jasoz.
  
  
• Atal horretako informazioa emakumeen aurkako beste indarkeria mota batzuen ondorioz hildako emakumeen datuekin osatuz.

Baliagarria izan daiteke emakumeak salaketak kentzera eta prozedura juridikoarekin ez jarraitzera bultzatzen dituzten zirkunstantziei buruzko informazioa eskura izatea ere. Horretarako, salaketaren prozedurari jarraitzeari uko egin diotenen kopuruari buruzko datuak sartu behar lirateke.

Era berean, komenigarria litzateke genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen arriskuaren bilakaeratik eratorritako datu-bilketari erreferentziaren bat egitea. Datu hori funtsezkoa da errealitatearen azterketa eta ezagutza egoki baterako. Arrisku-balorazioen bilakaerari buruzko datuak ere sar daitezke.

Genero-indarkeria errotik kentzeko eta haren ondorioak leuntzeko garatutako politikak eta neurriak ebaluatzea da Behatokiaren funtzioetako bat, 5. zenbakia duena. Ezarritako neurri horien eraginkortasuna aski ona dela iruditzen zaizue?

Objektiboki begiratuta, agerikoa da zerbait egin dela, eta gainera, ondo egin dela; beraz, genero-indarkeria errotik kentzeko garatutako neurrien ezarpena eraginkorra izan dela esan daiteke, besteak beste, arrazoi hauengatik:

• Espainia nabarmendu egiten da munduan emakumeen aurkako indarkeria errotik kentzeko egiten dugun lan irmoagatik.
  
  
• Bost urteko epeak kontuan hartuz, jaitsiera nahiko esanguratsua dela ikusten da hildako emakume-kopuruari buruzko azterketan: urteko batez bestekoak alderatuz, azken 5 urteetan, hau da, 2013-2017 tartean, 2003-2007 tartean baino hamabost emakume gutxiago hil dituzte.
  
  
• Genero-indarkeriari lotutako salaketa gehiago ari dira erregistratzen azken urteetan.

Behatokiak genero-indarkeriaren biktima diren haurrei buruzko txostena onartu zuen 2011n. Handik eratorrita sortu diren baliabideei eta aplikatu diren neurriei (arlo judizialean, gizarte-zerbitzuetan, hezkuntzan, osasunean…) buruzko zer balorazio egiten duzue?

2015ean, genero-indarkeriaren zuzeneko biktimatzat sartu ziren adingabeak 1/2004 Legeko 1. artikuluan, Haurren Babeserako Legearen bidez. Indarkeriaren biktima-aitortza horri esker (izan norbere azalean edo emakume biktimen seme-alabak direlako), beste lan-lerro bat hasi da, eta haren bidez emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko gizarte baten garrantziari buruzko sentsibilizazio-lana egiten da nerabeen eta gazteen artean.

Gaur egun, emakumeen eta haien seme-alaba adingabeen eskura dauden baliabide autonomikoei buruzko informazioa biltzen ari gara. Informazio horrek aukera emango du adingabeek babes-aldetik eta existitzen diren baliabideen eskuragarritasun-aldetik duten egoera ezagutzeko.

Azkenik, konfiantza eduki behar da; hau da, pentsatu behar dugu estatu-ituneko neurriak garatuz joan ahala, adingabeentzako laguntza- eta babes-baliabideak sortzen eta indartzen joango direla arlo judizialean, hezkuntzan, osasunean eta arlo sozialean.

Gaur egungo egoera ikusita eta erakundeak esku artean dituen datuak kontuan hartuta, zer proposamenen alde lan egiteak du lehentasuna?

Emakumeak eta haien seme-alabak genero-indarkeria egoeratik ateratzeko konponbide bila aurrerapausoak ematen jarraitu behar dugula jabetuz, genero-indarkeriari buruzko estatu-itun bat egin da. 214 jardun-neurri biltzen ditu hurrengo bost urteetarako. Horien artean daude aipatutako helburu hori modu eraginkorrean gauzatzeko egin beharreko erreforma nagusiak nahiz nazioarteko erakundeen, Nazio Batuen eta Europako Kontseiluaren gomendioak.

• Gizartea sentsibilizatzeko jarduerak sustatzea.
  
  
• Genero-indarkeriaren biktima direnei erakundeek ematen dieten erantzuna hobetzea lankidetzan eta sarean lan eginez.
  
  
• Genero-indarkeriaren biktima direnei eta haien seme-alabei ematen zaien arreta, laguntza eta babesa perfekzionatzea.
  
  
• Adingabeen arreta eta babesa areagotzea.
  
  
• Agente ezberdinen prestakuntza sustatzea arreta hobea bermatu ahal izateko.
  
  
• Ezagutza hobetzea ezinbesteko osagaia izatea Istanbulgo Hitzarmenean jasotako emakumeen aurkako indarkeria-mota guztien aurka modu eraginkorrean aritu ahal izateko.
  
  
• Emakumeen aurkako beste indarkeria batzuk ezagutzera ematea eta haiei arreta eskaintzea, bereziki kontuan hartuz sexu-indarkeria, emakumeen eta neskatilen sexu-esplotaziorako salerosketak eta bortxazko ezkontzak.

Emakumeen kontrako indarkeriari buruzko Estatuko behatokiaren webgunera sarrera