Bizkaiko Foru Aldundiak BI-635 errepidea hobetzeko Bide Plan Berezia onartu du Muxikako Zugaztieta-Oka eremuan. Pasabide hori garrantzi handikoa da igarobide horretan esku-hartze estrategiko baten garapena antolatzeko eta abiarazteko. Planaren behin betiko onarpena datorren uztailaren 9an argitaratuko da Bizkaiko Aldizkari Ofizialean. Horri esker, 2,12 kilometroko tarte bat eraldatzeko lanean aurrera egin ahal izango da, oso-osorik Muxikan, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren barruan.

Esku-hartzearen aurrekontua 11.814.357,69 eurokoa da (BEZa barne), eta helburu nagusia Amorebieta-Etxano eta Gernika lotzen dituen errepidearen bide-segurtasuneko baldintzak eta funtzionaltasuna hobetzea da. Onartutako konponbideak ez du aurreikusten ahalmen handiko azpiegitura berria sortzea, baizik eta lehendik dagoen igarobidean esku hartzea, egungo segurtasun- eta funtzionaltasun-baldintzak hobetzeko.

BI-635 errepidearen trazadurak, Zugaztieta eta Oka artekoak, esku hartzeko aukerak mugatzen dituzten baldintza fisiko garrantzitsuak ditu, hala nola Bilbo-Bermeo trenbidearen eta Oka ibaiaren hurbiltasuna, eta horrek oinplanoan nahiz altxaeran hobetzeko ahalmena murrizten du. Muga horiei ezaugarri geometriko zorrotzak gehitu behar zaizkie, esaterako erradio txikiko bihurguneak eta malda handiak, baita etxebizitzetarako, jarduera ekonomikoetarako eta bideetarako sarbide ugari egotea ere, tokiko mugimenduak eta igarotze-trafikoarekiko interferentziak sorrarazten dituztenak.

Tarte horretan, gainera, oinezkoak eta txirrindulariak ibiltzea ohikoa da, eta horrek areagotu egiten ditu espazio txiki batean mugikortasun-modu desberdinak elkarrekin egoteak dakartzan arrisku-egoerak. Horrek guztiak irakurgarritasun-, ikusgaitasun- eta segurtasun-arazoak dituen igarobidea eratzen du, bai konexio-bide gisa erabiltzen dutenentzat, bai bertan bizi direnentzat, bai eta egunean-egunean erabiltzen dutenentzat ere.

Esku-hartzearen helburua da errepidea seguruagoa, irakurterrazagoa eta erabilera desberdinetara egokituagoa egitea; horretarako, trazaduraren, ikuspenaren, zeharkako sekzioaren, bazterbideen eta ertzen mugak zuzendu eta sarbideei, biraketei eta igarotze-trafikoaren eta tokiko mugikortasunaren arteko bizikidetzari lotutako arrisku-egoerak murriztuko dira. Gauzak horrela, planak zenbait esku-hartze aurreikusten ditu, besteak beste:

   - trazadura mugarik handienak dituzten guneetan egokitzea

   - ikuspena hobetzea tarte osoan zehar

   - etxebizitzetarako, jardueretarako eta bideetarako sarbideak berrantolatzea, gatazkak minimizatzeko

   - Oka ibaiaren inguruko drainatzea eta egiturak hobetzea

   - Eta irtenbide espezifikoak jasotzea oinezkoen eta garraio publikoaren erabiltzaileen segurtasuna indartzeko.

Horrekin batera, bereziki nabarmentzekoa da errepidearen eskuinaldean oinezkoentzako ibilbide bat egiteko lana, Muxikarako norabidean, Ariatza eta Oka auzoak lotuko dituena. Esku-hartze horri esker, auzoen artean oinezkoentzako konexio segurua sortu ahal izango da; hala, autobus-geltokietarako sarbidea hobetu eta errepideak gaur egun sorrarazten duen hesi-efektua murriztuko da.

Tramitazio konplexua Biosfera Erreserban

Planaren egungo izapidetzea 2019an hasitako prozesu baten barruan kokatzen da, Gorozika-Ariatza eremuan egungo trazaduratik urrun dauden esku-hartze garrantzitsuagoak jasotzen zituen proposamen baterako ohiko ingurumen-ebaluazio estrategikoa abian jarri zenean. Hala ere, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren Erabilera eta Kudeaketa Zuzentzeko Planaren zehaztapenetara eta Urdaibaiko Ibai Sarearen KBEaren ingurumen-eskakizunetara egokitzeko beharrizanak baldintzatu zuen planteamendu hori.

Ondorioz, azkenean onartutako konponbideak ikuspegi proportzionatuagoa hartzen du, lehendik dagoen igarobidea hobetzera bideratua eta inguruneko ingurumen-esparruarekin guztiz bateragarria dena. Beraz, bide-segurtasunari, funtzionaltasunari eta natura-ingurunearekiko errespetuari lehentasuna ematen dien esku-hartze integratuagoa da, eta, gainera, inpaktu handiko esku-hartzeak saihesten ditu eta hobekuntza mailakatu eta jasangarri baten aldeko apustua egiten du.

Bide Plan Bereziak izapidetze-prozesu osoa burutu du, eta prozesu horren barruan sartu dira ingurumen-ebaluazio estrategiko arrunta, hasierako onarpena, jendaurrean jartzeko epea eta kontsultak, bai eta Ingurumen Adierazpen Estrategikoa formulatzea ere, apirilaren 1eko 2276/2026 Foru Aginduaren bidez.

Aurreikusitako behin betiko onespena emanda, hurrengo faseari ekingo zaio orain, eraikuntza-proiektua idazteari eta hura onartzeko beharrezko izapidetzeari begira.

Hasierako plangintzak eraikuntza-proiektua idaztea eta 2026 eta 2027 artean izapidetzea aurreikusten du; obrak 2028an hastea eta esku-hartzea 2030ean amaitzea.