Elixabete Etxanobe: "Bizkaiak urteak daramatza lanean talentuaren alde, etorkizuneko eragiletzat hartuta, ez baita eslogan hutsa. Azken batean, gizartearen etorkizuna bermatzearren, estrategia horrek gazteei aukerak eskaintzen dizkie beren bizitza- eta lanbide-proiektua hemen gauza dezaten"

”la Caixa” Fundazioak, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Bilboko Udalak Teknologia Sortzaileetarako TUMO Zentro bat sortzeko proiektua inauguratu dute gaur, Azkuna Zentroa – Alhóndiga Bilbaon, Estatuan lehen aldiz, hiru erakundeen lankidetzari esker. TUMO Bilbao Bizkaia zentroaren jarduera udako saio intentsibo batzuekin hasiko da, Summer Session izenekoekin, ekainaren 29tik uztailaren 3ra, eta 2026/2027 ikasturtea urriaren 5ean hasiko da. Gunea egokitzeko eta zentroa irekitzeko, ”la Caixa” Fundazioak 10 milioi euro inguruko inbertsioa egingo du hurrengo lau urteetan.

”la Caixa” Fundazioak hitzarmen bat sinatu du metodologia horren aitzindaria den TUMO Armeniarekin, eta, horri esker, TUMO ereduaren erreplika egin ahal izan da Bilbo-Bizkaian. Teknologia Sortzaileetarako TUMO Zentroa nazioarteko, doako eta eskolaz kanpoko hezkuntza-programa bat da. Bertan, 12 eta 18 urte bitarteko nerabeek, coachekin eta sormenaren eta teknologiaren sektoreko profesionalekin batera, gogoko dutena aukeratuko dute, eta beren portafolio pertsonala eta profesionala garatuko dute. Ikaskuntza-planen hiperpertsonalizazioan oinarritzen den eredua da, eta banakako aurkikuntzaren eta profesionalekin egindako tailer eta laborategien arteko nahasketa.

Ekitaldian, Esther Planas ”la Caixa” Fundazioko zuzendari nagusi albokoa hau azaldu du: “Ilusioz eta konbentzimenduz babestu du zentro hau ”la Caixa” Fundazioak, Bizkaiko gazteen bizitzan alde esanguratsua eragin dezakeelako. TUMO Bilbao-Bizkaia zentroan, hori posible izango da STEAM (Zientzia, Teknologia, Ingeniaritza, Artea eta Matematika) konpetentzietan ikasteko eredu berritzaile eta sortzaile bati esker, nerabeentzat pentsatua eta doako sarbidea duena. Ikastetxeak hezkuntza ulertzeko modu berri bat irudikatzen du: gazteriaren talentua erdigunean jarri eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko prestatzen dituen eredu berritzailea. Proiektu hau ez zen posible izango Bilboko Udalaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren babes irmorik gabe, eta eskerrak eman nahi dizkiet euren konfiantza eta laguntzagatik».

Juan Mari Aburto Bilboko alkatea gazteei zuzendu zaie bereziki. “Bilbon irmoki sinesten dugu gure gazteen talentuan eta hiriak etorkizuneko bideak irekitzeko duen gaitasunean. TUMOren etorrera aukera paregabea da gure gazteek orainerako eta etorkizunerako funtsezkoak diren gaitasunak esploratu, sortu eta garatzeko. Bokazioak piztu nahi ditugu, espiritu kritikoa indartu eta sormena sustatu, hori guztia balioetatik abiatuta, uste baitugu bere gaztaroan inbertitzen duen hiri bat bere oraina zaindu eta bere etorkizuna harrotasunez eraikitzen duen hiria dela”.

Bilboko agintari nagusiak Bilboko Udalak TUMOri egindako ekarpena aipatu du, metatutako lanetik eta esperientziatik abiatuta, “Bilbao Gazte STEAM Estrategiaren bidez, benetako talentu-harrobia eraikitzeko apustu irmoa. Hezkuntza ez-formaletik egiten dugu, zientzia eta teknologia 9 urtetik aurrerako haur eta gazteei hurbiltzen dizkieten programak eta laborategiak bultzatuz, gizarte- eta genero-ekitatearen ikuspegi argiarekin. Horregatik, TUMOk bere balioekin koherentea den ekosistema bat aurkitzen du Bilbon: hiri berritzailea, konprometitua, solidarioa eta belaunaldi berriei begirakoa”.

Bizkaiko ahaldun nagusi Elixabete Etxanobek azpimarratu duenez, TUMOn sartzeko “baldintza bakarra dago: ikasi nahi izatea”, eta nabarmendu du zentro hori dela jakintzara eta sormenera hurbiltzeko beste modu bat. “Ohituta gaude zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika biltzen dituen STEM konpetentziez hitz egitera. TUMO Bilbao-Bizkaiak, berriz, STEAMez ari da: A gehitu dio eta. Arteari, adierazpenari, apainari dagokion A hori. Teknologiari arima jartzen dion A” –adierazi du. Gainera, Etxanobek defendatu duenez, “etorkizuneko erronkak ez dira konponduko kodez bakarrik, baizik eta bestela pentsatzeko kapaz diren pertsonekin, oraindik existitzen ez diren konponbideak irudikatzeko gai diren pertsonekin eta oraindik sortu ez dena sortzeko gaitasuna duten pertsonekin”. Ildo horretan, balioa eman nahi dio “pantailen munduan” hau proposatzen duen eredu bati: “pantailetatik irtetea, eskuz lan egitea, aurrez aurreko lankidetzan aritzea eta beste gazte batzuekin batera benetako gauzak eraikitzea”. Gaineratu du horrek guztiak, gainera, bat egiten duela Bizkaia with the Talent estrategiarekin. Izan ere, Bizkaiak urteak daramatza lanean talentuaren alde, etorkizuneko eragiletzat hartuta, ez baita eslogan hutsa. Azken batean, gizartearen etorkizuna bermatzearren, estrategia horrek gazteei aukerak eskaintzen dizkie beren bizitza- eta lanbide-proiektua hemen gauza dezaten.

Marie Lou Papazian ere, TUMOko sortzaile eta chief executive officerra, pozik agertu da aliantza honen aurrean: “Oso harro gaude gure lehen TUMO zentroa lurraldean irekitzeaz, gure balioekin bat datozen bazkideekin, Bilboko eta Bizkaiko gazteen zerbitzura”.

“Niretzat, ama-hizkuntzatzat armeniera dudanez, pertsona gutxik hitz egiten duten hizkuntza bat, TUMO programa euskarara ekartzea eta euskaraz eskaintzea bereziki esanguratsua da”, nabarmendu du Pegor Papazian TUMOko chief development officerrak.

1.000 erabiltzaile baino gehiago

2026-2027 ikasturtean zehar, TUMO Bilbao-Bizkaia Zentroak 1.000 ikasle hartzeko gaitasuna izango du, 6 Learning Groupetan (ordutegiak) banatuta, 170 gazte ingururekin. Zentroa astelehenetik ostiralera 16:00etatik 20:00etara eta larunbatetan 09:00etatik 13:00etara egongo da irekita, eta izena emateko prozesua amaitu ondoren esleituko dira txanda espezifikoak. Nerabe bakoitza astean lau orduz joango da programara, askotariko ikasleei zuzendutako eredu batean, kolektibo horren artean aukera-berdintasuna sustatzeko. 

Izena emateko epea maiatzaren 13an irekiko da ofizialki; formularioak balioztatzen diren bitartean aldez aurretik harremanetan jartzeko kanal bat egongo da, eta programa 2026ko urriaren 5ean hasiko da, egun horretan zentroak lehenengo ikasleak hartuko baititu.

Hasierako fasean, zortzi ikaskuntza-eremu izango ditu zentroak: robotika, argazkigintza, bideojokoen garapena, diseinu grafikoa, zinema, programazioa, musika eta animazioa. 2027ko irailetik aurrera, bi arlo berri gehituko dira: 3D modelatua eta adimen artifizial sortzailea, eta horrek are gehiago zabalduko du prestakuntza-eskaintza. 2027-2028 ikasturtetik aurrera, zentroaren edukiera handitu egingo da, eta urtean 1.500 erabiltzaile izatera iritsiko da.

Ikasturtea hasi aurretik, zentroak jarduera bizia izango du, eta bisitak eta saioak egingo dira ikastetxeetara, Hirugarren Sektoreko erakundeetara, kultura-erakundeetara, unibertsitateetara eta tokiko ekosistemako beste eragile batzuengana. Horrekin batera, familiari eta gazteei zuzendutako ate irekien jardunaldiak antolatuko dira, espazioa eta bere eredu pedagogikoa ezagutarazteko asmoz.

Ikastaroaren aurreko jarduera gisa, Summer Session deritzenak egingo dira, eta guztira 80 plaza eskainiko dira. Saio horiek esperientzia intentsiboak izango dira, eta urrian ikasturtearen hasieratik aurrera emango diren arloen pilula bat irudikatuko dute. Ekainaren 29tik uztailaren 3ra izango dira, eta egunean 4 orduko 5 saio izango dira; guztira, 20 prestakuntza-ordu.

TUMO Armenian egindako inpaktu-azterketak agerian utzi du programan parte hartzen dutenek errendimendu akademikoa, lan-aukerak eta gizartean duten inplikazioa hobetzen dituztela.

TUMO Path: ikaskuntzako eredu berritzailea

Nerabe batek TUMOn izena ematen duenean, lehenengo hilabetean ikaskuntza-eremu desberdinak arakatzen ditu TUMO Path softwarearen jardueren bidez, gehien interesatzen zaizkion laurak aukeratzeko. Behin aukeratuta, modu pertsonalizatuan eta TUMOko eredu pedagogiko berritzaile baten bidez landuko ditu. Adibidez, erabiltzaile batek argazkigintza, animazioa, robotika eta diseinu grafikoa aukeratu ditzake, eta ikastaroan zehar autoikaskuntzako asteetan parte hartuko du TUMO Path bidez, eta workshop asteetan, ikasitakoa praktikan jartzeko, sektoreko profesionalen eskutik tailer eta proiektuen bidez. 

Beraz, TUMO Path softwareak jarduerak, tailerrak eta laborategiak konbinatzen ditu ikasle bakoitzarentzako ikasketa plan pertsonal batean. Ikaskuntza-plana etengabeko bilakaeran dagoen denbora-lerroa da, eta bi urte edo gehiago har ditzake. TUMO Pathek bereziki diseinatutako interfaze bat du, TUMO programaren bidez ikasle bakoitzarentzat biderik onena iradokitzen duena, eta denboran zehar bere erritmo eta lehentasunetara dinamikoki egokitzen dena. Denbora-lerroan aurrera egin ahala, proiektuak osatuz eta mailaz igoz, emaitzen portafolio bat eraikitzen dute.

Autoikaskuntzako jarduerak ariketa labur eta interaktiboak dira, inspiratzeko eta trebetasunak garatzeko diseinatuak. Ikaskuntzako coachek jarduerekin laguntzen dute, ikasleei lagunduz, aholkuak emanez eta parte-hartzaileak motibatuz. Ehunka jarduera daude aukeratzeko, eta gehienak aldez aurreko baldintzak dira, ikaskuntza-eremu bakoitzeko tailerretara eramaten dutenak.

Tailerra amaitzen denean, hurrengo maila teknikoan edo hurrengo trebetasunean hasten da berriz, autoikaskuntzako hilabete batean, beste tailer batean izena eman ahal izateko. Tailerren ardatza izan daiteke film labur bat egitea, abesti bat grabatzea edo robot bat programatzea, adibide batzuk aipatzearren. Azken emaitza ikaslearen TUMO Porfolioan gordetzen da, eta bere etorkizun profesionalean zure gaitasunak erakusteko balioko dio.

Proiektuen laborategiak ad hoc eskaintzen dituzte mundu osoko teknologian eta diseinuan nabarmentzen diren profesionalek. Industriako 100 espezialistak baino gehiagok kolaboratzen dute urtero TUMOrekin, laborategi aurreratuak zuzentzeko eta TUMOko nerabeekin bizitza errealeko proiektuetan lan egiteko.

TUMO munduan

TUMO programak nazioarteko eskala du, eta 25.000 ikaslek baino gehiagok eman dute izena hamar herrialdetan baino gehiagotan. Sortu zenetik, 60.000 ikaslek baino gehiagok hartu dute parte ekimen honetan. TUMOk Armeniako hainbat herritan ditu zentroak, baita Paris, Berlin, Tirana, Mannheim, Lisboa, Coimbra eta Los Angeles hirietan ere.

Azken urtean, TUMO programaren nazioarteko hedapena nabarmendu behar da, zentro berriak ireki baitira Europako, Amerikako eta Asiako hainbat hiritan, besteak beste, honako hauetan: Frankfurt, Amsterdam, Buenos Aires, Montevideo, Mumbai eta Gunma.