Amaia Antxustegi: "Gida hau hobeto entzuteko pentsatuta dago, mendekotasuna baloratzeko prozesuaren hasieran azaleratzen diren zalantzak, beldurrak eta ziurgabetasuna ulertzeko, eta hasiera-hasieratik hurbiltasunez eta argitasunez laguntzeko"

Amaia Antxustegik, Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintzako diputatuak, eta Juan Ibarretxek, Bilboko udaleko Gizarte Ekintzako zinegotziak, Mendekotasunaren balorazioa gida aurkeztu dute gaur goizean. Bi erakundeek era bateratuan burutu dute dokumentu hau mendetasuna duten pertsonei eta haien familiei informazio argia eta eskuragarria emateko eta prozesu hau hasten denean sortzen diren zalantza ohikoenak argitzeko. Gidak modu errazean azaltzen du zer den mendekotasunaren balorazioa, nola eta non egin eskaera, zein diren aintzatetsitako mailak eta zer baliabide eta prestazio eskura daitezkeen kasu bakoitzean. 

Amaia Antxustegik, Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintzako diputatuak, azpimarratu duenez, "gida hau bi erakundeetako talde profesionalek behetik gora eraikitako lankidetza-prozesu sendo baten emaitza da eta gure komunitateen eguneroko errealitateari adi entzutetik sortu da". "Oso helburu argiarekin egin dugu lan: bereziki sentikorra den bizi-une batean, hau da, mendekotasun-prozesuaren hasieran, zaurgarritasun-egoeran dauden pertsonei eta haien familiei ematen zaien laguntza hobetzea. Horretarako, udaletako eta foru aldundietako gizarte-zerbitzuen ibilbidea sinplifikatzen eta bateratzen jarraituko dugu, administrazioen arteko benetako lotura indartuz", azaldu du. "Horrek guztiak arreta hobea emateko, modu pertsonalizatuan laguntzeko, prebentziotik arrisku-egoerei aurrea hartzeko eta erantzun argiagoak eta hurbilagoak emateko aukera ematen digu", laburbildu du. 

Beste alde batetik, Juan Ibarretxek, Bilboko udaleko Gizarte Ekintzako zinegotziak,  azpimarratu duenez, "apustu hau ez da ez unean unekoa ez egoeraren araberakoa. Zaintza-sistema bidezkoago, gizatiarrago eta eraginkorrago baten aldeko apustu estrategikoa da, eta denboran zehar jarraitua. Prebentzioan eta familiekin lan eginda, baita ingurune komunitarioarekiko lanean ere, mendekotasun-egoeran dauden pertsonen egoera hobetzen dugu, erantzuteko gaitasuna indartuz. Gainera Bizkaiko Foru Aldundiaren eskutik lanean jarraitzeko konpromisoa berresten dugu. Gure gizartearen egungo eta etorkizuneko erronkei erantzuteko bide bakarrak lankidetza, elkarrekiko konfiantza eta ikuspegi partekatua dira". 

Mendekotasuna, datuetan 
Bizkaian, iaz, 23.957 mendetasun-balorazio egin ziren; horietatik % 55,63 berrikuspenak izan ziren, eta % 43,7 hasierako balorazioak. 2025eko abenduaren 31n  lurraldean 66.538 pertsonak zuten mendetasun aktiboaren balorazioa: 19.504 pertsonak (% 29,31) I. gradua, mendetasun moderatua; 12.555 pertsonak (% 18,87) II. gradua, mendetasun larria; eta 10.044 pertsonak (% 15,19) III. gradua, mendetasun handia.

Bilbon 5.000 pertsona inguruk eskatzen dute urtero lehen aldiz mendekotasunaren balorazioa. 2025ean 23.198 balorazio egin ziren eta, urtearen amaieran, 13.572 pertsonak zuten aintzatetsitako mendekotasun-mailaren bat, hau da, hiribilduko biztanleriaren % 3,87k. 

Banakako balorazioa eta graduak
Mendekotasunaren balorazioaren zerbitzuari esker pertsona batek eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak (hala nola jatea, lekuz aldatzea edo garbitzea) bere ohiko ingurunean garatzeko zer laguntza behar duen jakin daiteke.

Prozedura hau edozein adinetan eska daiteke autonomia fisikoa, mentala, intelektuala edo sentsoriala galtzearen ondoriozko laguntza-premia dagoenean, bai eta gaixotasun edo desgaitasunagatik ere. Lehen eskaera Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen bidez izapidetzen da, eta horiek eskaera bideratu eta Bizkaiko Foru Aldundiari bidaltzen diote.

Balorazio-prozesua eskatzailearen etxean bertan egiten da, eta medikuntzako, psikologiako eta gizarte-laneko langileek osatutako talde profesional batek gauzatzen du. Hiru urtetik beherakoen kasuan eskaera Bilboko Gizarte Ekintzako udal-bulegoetan formalizatu behar da, Uribitarte kalean.

Prozesuaren emaitzak mendetasun-maila zehaztea ahalbidetzen du —gradurik gabea, moderatua, larria edo mendetasun handia—, eta pertsona bakoitzak eskura ditzakeen baliabideak eta prestazioak biltzen dituen Banakako Arreta Programa bat ezartzen du.

Gidak ibilbide hau hastean sortzen diren galdera nagusiei erantzuten die: zer den mendekotasuna, non eta nola eskatu balorazioa, nola egiten den, nola berrikusten den eta zer inplikatzen duen Banakako Arreta Programak. 

Mendekotasunari arreta ematea 
Dokumentuak, halaber, Bilboko udalak Mendekotasunaren Arretarako dituen programak eta zerbitzuak jasotzen ditu, hala nola Etxez etxeko Laguntza Zerbitzua, Laguntza, zaintzaileentzako laguntza, eguneko arreta, adinekoentzako ostatu alternatiboak eta Aukeragune, autonomia sustatzeko zentroa. 
Aldi berean gidak Bizkaiko Foru Aldundiaren prestazioak eta zerbitzuak zehazten ditu, besteak beste, familia-inguruneko zaintzarako eta laguntza pertsonalerako prestazio ekonomikoak, zaintzaileen atsedenari lotutakoak, egoitza iraunkorrak eta aldi baterakoak, eguneko arreta-zerbitzuak, Gizatek zerbitzua, etxeTIC zentroak eta arreta goiztiarreko zerbitzua.

Argitalpenean, gainera, udal- eta foru-baliabide nagusien harremanetarako telefonoak eta QR kodeak daude, gailu mugikorren eta plataforma digitalen bidez informazioa azkar eskuratzeko aukera ematen dutenak.