Ekimenak hainbat erronkari erantzuten die, hala nola enpresetako belaunaldien arteko erreleboa, profesionalen lehia, enpresen eta langileen arteko lotura sendotzea edo funtsezko alderdietan gizarte-kohesioa indartzeko beharra, adibidez etxebizitzan, pertsonak eta enpresak lurraldearen garapenaren erdigunean jarriz. Horrela Bizkaiak urrats berri bat ematen du, epe labur eta ertainean, ekonomia eta gizartea indartzeko estrategian.

Bizkaiko Ahaldun Nagusi Elixabete Etxanobek bere mintzaldian nabarmendu duenez, Foru Arauaren Aurreproiektu hau Kontzertu Ekonomikoak fiskalitatea Bizkaiko erronka ekonomiko etasozialen zerbitzura erabiltzeko duen gaitasunaren barruan kokatzen da. 

Azken urteetan bultzatutako erreformei jarraipena ematen die, eta, era berean, enpresa-errotzera indartzera, profesionalak erakartzera eta atxikitzera eta etxebizitzarako sarbidea erraztera bideratuta dago. Neurri horien helburua da lurraldearen lehiakortasuna hobetzea, jarduera  ekonomikoaren jarraipena bultzatzea eta gizarte-kohesioa indartzea.

Enpresa-errotzea eta langileen konpromisoa bultzatzea

Estrategiak enpresen eta Bizkaiaren arteko lotura sendotzea du helburu, enpresa-proiektuek lurraldean erabakitze-, inbertsio- eta enplegu-guneak mantentzea ahalbidetuz. Horretarako enpresen transmisioa eta jarraitutasuna bideratzen duten mekanismoak indartzen dira, batez ere belaunaldien arteko errelebo-prozesuetan, jarduera ekonomikoa eta enplegua zaintzera bideratutako neurrien bidez.

Berrikuntzen artean nabarmentzekoa da % 30 murrizten direla enpresa-transmisio jakin batzuetan sortutako gainbalioak, betiere enpresa-jardueraren eta enpleguaren jarraitutasuna bermatzen badute.

Era berean, plantillek enpresa-proiektuetan parte-hartze handiagoa izatea bultzatzen duten formulak bultzatzen dira, konpainien etorkizunarekiko eta lurraldearen garapenarekiko konpromisoa indartuz.

Ildo horretatik, enpresen eta langileen arteko lotura sendotzeko neurriak sartzen dira erakundeen iraunkortasunerako, produktibitaterako eta kapitalean parte hartzeko pizgarrien bidez.

Horien artean dago enpresaren akzioak edo partaidetzak jasotzeko aukera, urtean 12.000 eurorainoko zerga-abantailekin langile bakoitzeko, bai eta baldintza egokietan maileguak eskuratzeko aukera ere, kooperatiba bateko bazkide gisa sartzeko edo enpresan partaidetza eskuratzeko.

Estrategiak, gainera, genero-ikuspegia txertatzen du lanean sustraitzeko neurri berri batzuetan. Horrez gain, emakumezko langileen produktibitateari lotutako pizgarriak indartzea aurreikusten da, emakumeen talentuaren garapena bultzatzera eta Bizkaiko enpresa-ehunaren barruan erantzukizun-postuetan emakumeen presentzia handiagoa izatera bideratutako ekimena.

Profesionalak erakartzea, atxikitzea eta fidelizatzea

Bizkaiak aurrera egiten du talentua lortzeko lehia globalean, enpresa-ehunari balioa emango dioten langile kualifikatuak erakartzeko PFEZn indarrean dagoen zerga-araubidea zabalduz eta hobetuz, pertsona horiek  lurraldean ezartzea bideratuz, inpatriatuei eskatzen zaizkien baldintzak sinplifikatuz  erakarri ahal izateko.

Horien artean aipatzekoa da lanbide-jardueratik eratorritako etekinen gaineko salbuespena % 50era igotzen dela, eta ehuneko hori % 60ra igotzen da 36 urtetik beherakoentzat.

Halaber, gastu kengarri berri bat gehitzen da, lan-arrazoiengatiko mugigarritasun geografikoa konpentsatzeko; kengarria urtean 2.000 eurokoa izango da lekualdatzearen urtean eta hurrengo hiru urteetan. Zenbateko hori urtean 3.000 eurokoa izango da 36 urtetik beherakoentzat, talentu gaztea iristea errazteko iritsi eta finkatzeko.

Gazteen prestakuntza eta enplegua Bizkaiaren etorkizuna eraikitzeko

Lanbide-heziketa lurraldearen garapen ekonomiko eta sozialaren zutabeetako bat da. Foru Arauak etengabeko prestakuntzarako eta prestakuntza dualerako pizgarriak zabaltzen ditu programa horietako kontratuei lotutako soldata-kostuen % 20ko kenkaria gehituz.

Era berean, neurri espezifikoak bultzatzen dira gazteak lan-merkatuan sartzen laguntzeko eta Bizkaian duten errotzea indartzeko, lanbide-heziketak kualifikazio handiko eta enpresen benetako beharrekin lerrokatutako enpleguak lortzeko duen funtsezko zeregina aitortuz.

Interes sozialeko etxebizitzen errentamendua

Etxebizitzarako eskubidea betetzearekin lotuta 2025eko berrikuspen fiskaleko neurri fiskalen osagarri gisa, fiskalitatea erabiliz lankidetza publiko-pribatuko eredu berritzailea bultzatzen da etxebizitza-merkatuan sartzeko zailtasunak dituzten pertsonei interes sozialeko alokairua errazteko. Neurri zehatz gisa % 15eko kenkari berri bat ezartzen da interes sozialeko etxebizitzen errentamendua bultzatzera bideratutako funtsetako partaidetzak erosteko kontuetan gordailututako zenbatekoentzat, urtean 750 euroko kenkari-mugarekin.

Helburua aurrezki pribatua gizarte-inpaktua duten proiektuetara bideratzea da, eta etxebizitza irisgarrien eskaintza zabaltzea gazteentzat, lan-arrazoiengatik lekualdatutako pertsonentzat edo zaurgarritasun-egoeran dauden kolektiboentzat.

Ongizate fisikoa eta mentala lehentasun gisa

Foru Arauak ezartzen dituen berrikuntzen artean funtsezkoa da  langileen bizi-kalitatea. Neurri berriak sartzen dira ohitura osasungarriak, gaixotasunen prebentzioa eta ongizate fisiko eta emozionala sustatzeko.  Aurreikusitako neurrien artean osasun-aseguruen primen gaineko % 20ko kenkaria dago, aseguratutako pertsona bakoitzeko 1.500 euroko gehieneko oinarriarekin, eta % 20ko kenkaria gimnasioetako eta kirol-jardueretako gastuetarako, 1.000 euroko gehieneko oinarriarekin.

Gainera, zerbitzu hauek enpresek zuzenean ematen dituztenean, zerbitzu horiek ez dira gauzazko ordainsaritzat hartuko langileentzat, eta, horrela, zerbitzu horiek errazago eskuratu eta erabili ahal izango dira.

Berritutako ibilgailu-parkea duen Bizkaia

Zerga-berrikuspenaren bidez energia-trantsizioa sustatzeko onartutako neurriak indartuz, % 5eko kenkaria ezartzen da ibilgailu berriak erosteagatik, hamar urtetik gorako antzinatasuna duten ibilgailuak txatar bihurtzen direnean.

Biktimekiko eta erreparazioarekiko konpromisoa

Foru arauaren aurreproiektuak izaera sozial nabarmena duten neurriak ere jasotzen ditu, haurtzaroan eta nerabezaroan jasandako sexu-abusuen biktimei errekonozimendua eta ordaina emateko. Horrela elizan edo beste erakunde batzuetan jasandako kalte fisiko edo psikikoengatik adingabeei emandako kalte-ordainak salbuestea planteatzen da.

Jarduketa hauen helburua eragindako pertsonen erreparazio- eta aintzatespen-prozesuak erraztea da, biktimak erakundeen erantzunaren erdigunean jarriz eta Bizkaiak umeen eskubideak babesteko eta egoera bereziki zaurgarriak jasan dituztenei arreta emateko duen konpromisoa indartuz.

Neurri-multzo honekin Bizkaiak jarduera ekonomikoaren sustraitzean, langileak erakarri eta babestean eta gizarte-ongizatean oinarritzen den bere estrategia integrala indartzen du.