Aixa Gaztelu Arrantzaleen Museoko zuzendariak eta Iñaki Marcaida komisarioak "Bermeo Portu Zaharra 1877-2024" aldi baterako erakusketa berria aurkeztu dute, Bermeoko Portu Zaharra enblematikoak azken 150 urteetan izan duen bilakaera aztertzen duen 34 irudi batzen dituen argazki erakusketa.

XI. mendeko lehen erreferentzietatik, Bermeo estu-estu lotuta egon da bere portuarekin, eta, hasiera batean, Europako portu garrantzitsuekin izandako merkataritza handiagatik nabarmendu zen. Hala ere, denborarekin, eta bereziki Gaztelako merkataritza Bilboko portura desbideratu zenetik, Bermeo garrantzi handiko arrantza-portu bihurtu zen, batez ere XIX. eta XX. mendeetan.

Portu Zaharra izan da Bermeoren ardatz ekonomikoa, eta inguruan itsasontziak ez ezik, ontziolak, itsasoko emakumeak eta gizonak eta, oro har, komunitatea batu dira. Tokiko argazkilarien eta bisitarien kamerek 1877tik gaur egunera arte  espazio horren eta bertako jendearen garapena jaso dute, eta portua  kirol-portu moderno bihurtu dela islatu dute, baita udalerriko gune neuralgiko ere.

"Bermeo Portu Zaharra 1877-2024" erakusketa Iñaki Marcaidak 1965etik hona egindako lanaren emaitza da. Marcaidak portuaren aldaketak eta jarduerak argazkietan jaso ditu. Lan neketsu horretan 1887tik 1965era arte bilduma partikularretatik, artxiboetatik eta beste iturri batzuetatik lortutako irudiak bilatu eta zaharberritu dira teknika digitalen bidez, jatorrizko distira itzultzeko.

Kronologikoki antolatuta, irudi horiek portuaren garapen fisikoa dokumentatzeaz gain, bere komunitatearen esentzia eta bizitza ere jasotzen dute urteetan zehar. Ertzilla Dorrean dagoen Arrantzaleen Museoa Bermeoko ikono bat ere bada, duela 75 urte baino gehiagotik Bizkaiko itsas historia eta kultura zabaltzen aritu den museoa, Bermeori arreta berezia eskainiz. Orain, urtarrilaren 12ra arte, herriaren historiari balioa emateko erakusketa berri bat dago ikusgai.

Erakusketaren katalogoa

Erakusketarekin batera, argazkiak bilatzeko, hautatzeko eta berreskuratzeko lan guztia batzen duen katalogoa ere aurkeztu da. Jesus Urkidik, Iñaki Marcaidak eta Anton Erkorekak egindako lanaren emaitza da. Iñaki Marcaidak zaharberritze prozesu zorrotza egin die argazki zahar hauetako batzuei, eta bere edertasun originala itzuli die. Katalogoak Texeira kosmografo portugaldarraren irudiak jasotzen ditu, hamarkada batez Iberiar Penintsulako kostaldea zeharkatu zuena, bere hiri eta herri guztien plano eder eta zehatzak utziz, Bermeokoa barne, 1630ean datatua. Argitalpenak Pareten margolanak ere batzen ditu, erbestean egon zen bitartean, 1783an Bermeoko ikuspegia margotu zuen errege-gortetik, eta zehatz-mehatz islatzen ditu Talaiako Santa Maria elizak koroatutako portu zaharreko eraikin guztiak, bai eta portuko arrantzaleak eta emakumeak ere, gorteko jantzi ederrekin irudikatuz.

XIX. mendearen bigarren erdian, ilustrazio interesgarri batzuk daude aldizkari eta liburuetan, `Portu Txikiko´ lehen argazkira iritsi arte, 1877an. 1890etik aurrera, argazki eta panoramika ugari daude, portuaren bilakaera jarraitzeko eta bertako kaietan eta arrantza jarduera guztietan garatu den bizimodua ezagutzeko.

Liburu honetan argitaratutako 150 argazkiek aukera ematen dute, besteak beste, itsasontziek XX. mendean zehar izan duten bilakaera, gizon eta emakumeen lanak, jarduerak eta arropak, etxeetako aldaketak eta inguruko hirigintza jarraitzeko, gure udalerriaren iraganera hurbilduz. XX. mendearen amaierara eta XXI. mendearen hasierara iristean, `Portu Zarra’ arrantza-portutik kirol-portura aldatu zela nabari da. Etengabe mugitzen den espazio anarkiko batetik kirol-ontzien espazio monotono batera, inguruko kai eta pasealekuetan bizitza sozialez betea. Hemen, Iñaki Marcaidaren begi artistikoak gidatzen gaitu eta Portu Zaharraren eboluzio prozesu hau erakusten digu, ekonomia, gizarte eta aisialdirako gune bezala.

Ekintzak

Erakusketaz gain, jarduera osagarriak ere programatu dira, hala nola hitzaldiak, bisitarien esperientzia aberasteko eta Bermeoko Portu Zaharraren historian sakontzeko.