KATU GALDARRAZTATUEK

Ez da beharrezkoa (ezta posible ere) existitzen den teknologia guztia erabiltzea, aurrerapen teknologiko eta aplikazio guztien berri egotea posible ez den bezalaxe. Horren ondorioz, gauza zaila da gai hauen inguruko erabaki informatuak hartzea. Egia-osteko eta fake news-en garaian gaude, non teknologia berriei (konputazio kuantikoa, metabertsoa, NFTak, auto elektrikoak edota grabitate-bateriak) buruz hitz egitean hartu genezakeen jarrera arduratsu bakarra eszeptizismoarena den. Nor da hau kontatu didana? Zer irabazten du niri hau kontatuz? Kontatzen ari zaidana hain sinestezina iruditzen zaidanez… sinistu behar al nioke?

Hala ere, hain baikorra izateak aurrerantz ihes egitea ezkutatzen ez duela zaindu behar den bezala, ezkorra izatearen oztopoa ere, era berean zaindu beharra dago. “Esan nizun” esatea gustuko duen jendez inguraturik gaude, eta hauek beti ari dira gauzak gaizki ateratzeko itxaroten: bere iragarpenak profezia autoerrealizatuetan eraldatu ahal dituen masa kritiko bat (terminoaren bi zentzuetan).

NAHIZ ETA ZURIZ PINTATU

YouTube eta liburuekin bezala, bikote dikotomiko gehienak arazorik gabe izan daitezke bizikide. Ordenagailu kuantikoek ez dute konputazio klasikoarekin amaituko, izan ere, beharrezkoa da ordenagailu klasiko baten erabilera lehen hauek kontrolatzeko eta emaitzak batzeko. Mahai gaineko ordenagailu kuantikoak, barne-modulu kuantiko bat daramaten ordenagailu klasikoak izango dira. Era berean, metabertsoaren agerpenak ez du Interneten amaiera ekarriko (ezta offline egiten dugun bizitzarena ere, batzuek Ready Player One-eko unibertsoan barneratuko garela uste omen duten arren!).

Pentsatuz gero, metabertsoa ez da ezta aldaketa kualitatibo erreal bat ere. Pandemiarekin, mundu guztia bideo-deiak egitera ohitu da, eta World of Warcraft bezalako MMORPG-ak (Massive Multiplayer Online Role-Playing Games) 20 urte inguru daramatzate existitzen. Eta zer da metabertso bat, erabiltzaileen arteko komunikazio hobetua ahalbidetzen duen online joko bat baino? Zerbait antzekoa gertatzen da jendea hain aho zabalik utzi duten eta zure abatarraren itxura aldatzeko produktuak saltzen dituzten metabertsoko dendekin. In-game erosketak orain dela urte asko sortu ziren gauza dira, eta sarean zehar partekatutako kontzertu baterako sarrerak lortzea, adibidez, ez da lehengo bideo-klubetan (gogoratzen al zarete?) egiten zenaren oso ezberdina.

TXAPEL BATEKIN BI BURU

Hala ere, badago metabertsoaren agerpenak aldatuko duen zerbait: kantitatea. Jai batera bizkor helduz gero, eta gela batean bi pertsonarekin aurkituz gero, soilik bi agur egin beharra izango duzu. Zure ondoren datozen gonbidatuek, ordea, hiru, lau eta horrela, hurrenez hurren. Azkenak, adibidez, 20 pertsona agurtu beharra izango du, zu baino hamar pertsona gehiago! Hau perspektiban jartzeko, imajinatu zer egingo zenukeen soldata zenbaki horrengatik biderkatuko balizukete. Eta orain, imajinatu nolakoa izango litzatekeen Facebookek dituen 2000 milioi erabiltzaileak metabertsora pasatuko balirateke: horietako bakoitzaren mugimenduak beste guztiei komunikatu beharra egongo litzateke momentuan, sareak aurrera egin dezan.

Hemen da garrantzitsua, zehazki, konputazio kuantikoa: informazio bolumen handien tratamenduan. Konputazio kuantikoa, izatez, ez da klasikoa baino bizkorragoa. Apalategi batean hamar liburu badituzu -paperezkoak, nik irakurtzen ditudan horietakoak-, baliteke alfabetikoki ordenatzeak lan gehiago suposatzea, libururen bat beharrezko denean hamar bizkar irakurtzea baino. Liburutegi baten kasuan, ordea, ordena behar-beharrezkoa da behar duzuna aurkitu ahal izateko.

Kuantikarekin antzerako zerbait gertatzen da: eskala txiki eta ertainean mugitzen diren horiek, gaur egungo teknologiarekin tratatu daitezke, eta ondorioz, ez da erabilgarria, arazoa konputazio kuantikoa funtzionarazten duten mekanismoetara egokitzen den kasu zehatzetan izan ezik. Hala ere, paraleloan konputatzeko gaitasunaren ondorioz, informazio bolumen handiak tratatzeko ezin hobea da. Izan ere, metabertsoak bi kategoria hauen arteko elkargune bat suposatu lezake: konputazio kuantikoak ondo burutuko luke bolumen handia duten datuen tratamendua, bai, baina era berean, metabertsoko objektuen modelizazioa teknologia honen beste alderdi indartsu bat izan daiteke, molekulen modelizazioan (kuantikaren gaitasunetara egokitzen den problemetako bat, baita problema txikietan ere) erabiltzen diren antzerako teknikak erabiliz.

Hasieran aipatu dudan bezala, liburuak paperean irakurtzea gustatzen zait, eta uste dut ez dela egongo hori aldatuko duen metabertsorik. Hala ere, etxean telebistarik ez dudan bezala edo YouTubera konektatuta afaltzen dudan bezala… hemendik hamar urtera zein metabertso kuantikotara konektatuta bazkalduko dudan ikusteko gogoa dut.