IKERKETAK ETA AZTERLANAK JARDUNBIDE EGOKIAK

2025ko Ekainaren 30a

MENDIKOA

Mendian ez zaude bakarrik: Bizkaian aurki ditzakezun animaliak (eta nola jokatu)

Gorbeiako pagadi batetik zabiltza, eta bat-batean zarata bat sastraka artean. Azeria? Basurdea? Orkatza?

Mendira joaten garenean ez gara beti bidea zeharkatzen dugun izaki bizidun bakarrak. Bizkaiko natura bizirik dago, eta bertako ibilbide askok basa-fauna bizi den habitatak zeharkatzen dituzte. Zer animalia aurki ditzakegun ezagutzeak, gure jakin-mina pizteaz gain, haiekin errespetuz eta segurtasunez jokatzeko aukera ematen digu.

Kirolbide PRO gunean uste dugu aire zabalean jarduera fisikoa egitea ere ingurunearekin konektatzeko modu bat dela. Horregatik, irteeretan ikus ditzakezun animalia arruntenei buruzko gida praktiko hau partekatzen dizugu... eta nola jokatu haiekin gurutzatzen bazara.

UGAZTUNAK: DISKRETUAK, BAINA PRESENTE

ORKATZAK

Oso ohikoak dira Urkiolan eta Gorbeian. Orkatzak animalia iheskorrak dira, eta egunsentian edo iluntzean ikus daitezke. Bidezidor bat zeharkatzen ikusten baduzu, pentsa ezazu zorionekoa zarela: natura betean zaude.

Nola jokatu: isilik behatu eta ez saiatu hurbiltzen. Animalia horiek azkar ihes egiten dute gizakien presentzia hautematen dutenean.

AZERIAK

Gauekoak eta iheskorrak, baina batzuetan bitxiak. Landa-eremuetan pertsonen presentziara ere ohitu dira.

Nola jokatu: ez eskaini janaririk eta ez jarraitu. Garrantzitsua da beren portaera naturalari eustea.

BASURDEAK

Gero eta presentzia handiagoa du jendea bizi den eremuetatik gertu. Bere agerpenak harridura sor dezake, batez ere kumeekin badoaz.

Nola jokatu: distantzia mantendu beti. Inoiz ez hurbildu xabodoak dituen eme batengana, defentsiboki erreakziona baitezake. Ez korrika egin; lasai atzera egin.

NARRASTIAK: LASAITASUNA OROREN GAINETIK

SUGEGORRI ASPID

Ez da oso ohikoa, baina leku eguzkitsu eta arrokatsuetan egin daiteke. Suge kaltegabeekin nahas daiteke.

Nola jokatu: ez ukitu eta ez saiatu sugerik mugitzen. Sastrakadi baxuko eremuetan bota altuak eramatea gomendatzen da.

MUSKERRAK ETA SUGANDILAK

Koloretsuak, azkarrak eta kaltegabeak. Beren presentziaz ohartu baino askoz lehenago urruntzen dira.

Nola jokatu: begiztaketaz gozatu. Intsektuen populazioak kontrolatzeko aliatu handiak dira.

HEGAZTIAK: ZERUKO ERRALDOIAK ETA EKOSISTEMAREN OSASUN-SEINALEAK

SAI ARREAK

Eremu garaietan ikusten dira, hala nola Anboton edo Ganekogortan. Sarraskijaleak dira, ez ehiztariak, eta taldeko hegaldia ikaragarria da.

Nola jokatu: bat pausatuta ikusten bada, ez hurbildu. Prismatikoak edo zooma duen kamera bat erabiltzea da onena ez oztopatzeko.

OHIKO BESTE HEGAZTI BATZUK

Miruak, txobak, beleak edo belatz handiak. Bizkaia hegaztiak behatzeko leku interesgarria da.

Kirolbide PRO gunearen aholkua: bidean hegaztiak erraz identifikatzeko aukera ematen duten doako aplikazioak daude. Ikasteko eta inguruneaz gehiago gozatzeko modu dibertigarria.

INTSEKTUAK ETA EROSOTASUNAREN BESTE "ETSAI" TXIKI BATZUK

LIZTORRAK, ERLEAK, EZPARAK...

Aktiboagoak udan eta uretatik gertu. Normalean ez dute ziztatzen mehatxatuta sentitzen ez badira.

Nola jokatu: saihestu lurrin gozoak eta oso arropa deigarria. Ziztadarik izanez gero, hotza eman eta balizko erreakzio alergikoak zaindu.

PROZESIO-BELDARRA

Arriskutsua etxeko animalientzat eta pertsona sentikor batzuentzat. Ile urtikatzaileek erreakzio biziak eragin ditzakete.

Nola jokatu: Pinuetan habiak edo lurzoruan beldar-kate luze bat ikusten baduzu, urrundu zaitez. Eraman zure txakurra lotuta eta kontsultatu berehala albaitariari sintomarik badu.

ERRESPETUZKO BIZIKIDETZARAKO GOMENDIOAK

  1. Ez utzi janari hondarrik, animalien portaera naturala aldatzen baitute.
  2. Eremu babestuetan edo fauna ugariko eremuetan, hobe txakurrak lotuta eramatea.
  3. Animalia bat zaurituta edo ohiz kanpoko egoeran aurkitzen baduzu, jarri harremanetan 112 telefonoarekin edo Eusko Jaurlaritzako fauna-zerbitzuarekin.

GOZATU INGURUNEAZ ERRESPETUZ ETA JAKIN-MINEZ

Kirolbide PRO gunetik kirolaz eta naturaz gozatzen jarraitzera animatzen zaitugu, errespetuzko begirada kontziente batekin. Izan ere, bidean animalia basati batekin gurutzatzen zarenean, ez da bidearen etena... partekatutako ekosistema baten parte garela gogorarazten digun oparia da.

Eta zu? Animalia hauetakoren batekin topo egin duzu irteeretan? Konta iezaguzu zure esperientzia kirolbidepro@bizkaia.eus helbidean eta partekatu artikulu hau zurekin mendiaz gozatzen dutenekin!

Bilaketaren emaitzetara itzultzea

Ez ezazu albisterik galdu

Izan ezazu kirol munduarekin lotutako albiste eta proiektu guztien berri. Zure beharretara egokitzeko zure lehentasunak aukeratu ahal izango dituzu.

HARPIDETU ZAITEZ NEWSLETTERRERA