Telefónica Españak hitzarmen bat sinatu du Bizkaiko Foru Aldundiarekin, bazkide teknologiko bihurtzeko eta lurralde historiko horretan teknologia kuantikoaren estrategia industriala garatzen laguntzeko.

Hitzarmenak agerian uzten du lankidetza publiko-pribatuak teknologiaren garapenean duen garrantzia, eta horretaz arituko dira alderdi biek Bartzelonako Mobile World Congress-en Telefónicaren stand-aren Ágora espazioan egingo den baterako saioan. Martxoaren 4an 11:15ean, Teknologia kuantikoak eta lankidetza publiko-pribatua izeneko saio horretan parte hartuko dute Ainara Basurko Bizkaiko Foru Aldundiko Ekonomia Sustatzeko diputatuak eta Patricia Díez Telefonikako Sare eta Sistemen Segurtasuneko zuzendariak.

2021etik, Bizkaiko Foru Aldundiak ekosistema kuantikoa sortu eta elikatu du, honako hauek osatua: unibertsitateak, teknologia- eta ikerketa-zentroak, nazioarteko korporazio teknologiko handiak, enpresak, startup-ak, klusterrak, eta administrazio publikoak. Eusko Jaurlaritzaren BasQ aliantzan sartuta, Biqainen helburua da arlo horretako ikerketa aplikatuarekin, garapen teknologikoarekin eta berrikuntzarekin jarraitzea, enpresek proiektuak egin eta teknologia kuantikoarekin esperimentatu ahal izan dezaten.

Telefónicak, bestalde, hamar urte baino gehiago daramatza Europako sare-azpiegitura kuantiko egonkorrenei eta aurreratuenei buruzko irtenbide kuantikoak ikertzen; izan ere, 2018az geroztik martxan dagoen industria-eraztunak ez ezik, konektatuta dagoen ikerketa-azpiegiturek ere osatzen dituzte azpiegitura horiek.

Teknologia kuantikoen helburua da gure gizartearen alderdi asko iraultzea eta hainbat industria eta sektoretan aurrerapen handiak bultzatzea, hala nola finantzetan, energian edo telekomunikazioetan, medikuntzan, mugikortasunean, kimikan edo fabrikazio aurreratuan. Norabide horretan aurrera egiteko palanka nagusiak hauek dira: konputazio kuantikoa, ordenagailu tradizionalekin gaur egun konpondu ezin diren arazo oso konplexuak konpontzeko gaitasuna izango duten ordenagailuekin; komunikazio eta kriptografia kuantikoak, komunikazio-metodo oso seguruak dakartzatenak; eta sentsore kuantikoak, oso neurketa zehatzak egin ditzaketenak.

Konputazio kuantikoan oinarritutako plataformak

Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Telefónicaren arteko lankidetzarako esparru-proiektuak garatzeko behar den azken belaunaldiko ekipamendua izango du. Hala, Digital Annelaer (DA) bat izango du, Fujitsu enpresak hornitua, Telefónicaren Bizkaiko zentral batean kokatuko dena.. Japoniatik kanpoko azpiegituretan inoiz kokatutako lehen DA da. Konputazio kuantikoko soluzio horrek 100.000 aldagai arteko problemak konpon ditzake, hainbat fenomeno kuantiko erabiliz (gainjartzea, elkarlotzea, tunel-efektua) kalkuluak bizkortzeko.

Horrez gain, plataforma espezifiko bat izango du, emulazio kuantikoak egiteko. Helburua zirkuitu kuantikoen funtzionamendua emulatzea da. Horretarako, software bat exekutatzen da superkonputazioan (HPC) oinarritutako konputagailu digital klasiko batean, eta, horrela, hainbat emulazio-modu lortzen dira: egoera-bektorea, tentsio-sareak eta MPS (Matrix Product State).

Lortutako akordioaren arabera, Telefónicak konputazio kuantikoko zein emulazioko Fujitsu plataformetarako urruneko sarbidea emango die proiektuan parte hartzen duten alderdiei. Plataforma berri horiek osatuko dituzte Telefónicak Foru Aldundiari jada ematen dizkionak. Horrela, Bizkaia da teknologia eta fabrikatzaile desberdinetako plataforma kuantiko gehiagotarako sarbidea duen munduko lekua, hala nola Amazon Web Services (AWS), DWave, IBM, IONQ, IDE, Microsoft, OQC, Pascal, qci Quantum Ciuts, Qilimanjaro, QUANTINUUM, QuEra eta Rigetti.

Ainara Basurko Bizkaiko Ekonomia Sustatzeko foru diputatuak uste du teknologia- eta ikerketa-zentroen, unibertsitatearen, enpresa-ekimenaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren arteko lankidetzak teknologia kuantikoko berrikuntzen garapena eta merkaturatzea bizkortuko duela lurraldean. Enpresek arlo horretan esperimentatzea nahi dugu.

Manuel Ángel Alonsok, Telefónica Españako iparraldeko lurraldeko zuzendariak honako hau adierazi du: Iruditzen zaigu Foru Aldundiarekiko lankidetza beharrezkoa dela eta, gainera, ilusioa pizten duela. Konputazio kuantikoak joko-arauak aldatuko ditu maila askotan, eta, beraz, ezinbestekoa da prest egotea haren arriskuei aurre egiteko eta eskaintzen duen aukeraren onurarako. Alonsok azpimarratu duenez, Telefónican hamarkada bat baino gehiago daramagu kuantikaren inguruan lanean, eta teknologiarekin konprometituta dagoen Bizkaiko Foru aldundia bezalako erakunde publiko batekin lankidetzan aritzea guztion onerako jarraitu beharreko bidea iruditzen zaigu . 

Informazio gehiago: http://bit.ly/4hF2hMQ