Ingurune Naturala eta Nekazaritza Sustatzeko foru diputatuak, Arantza Atutxak, 77,5 milioi euroko aurrekontua aurkeztu du 2025erako, aurreko urtean baino % 2,5 gehiago, Bizkaiko lehen sektorea modernizatzeko eta jasangarritasuna hobetzeko sortutako "Suspertze Plana" finantzatzeko, hain zuzen ere.

Aurrekontu horrek indartu egiten du Aldundiak nekazaritza-, abeltzaintza- eta basogintza-garapen jasangarriarekin duen konpromisoa, ingurumenaren kontserbazioa eta klima-erronken aurrean lurraldearen erresilientzia babesteaz gain, sektorerako funtsezko azpiegiturak eta zerbitzuak hobetu egingo ditu eta.

Lehen sektorea eta ‘Suspertze plana’ sustatzea

Nekazaritza Zuzendaritzak jaso du aurrekontu-gehikuntzarik handiena sailaren barruan, 2,8 milioi euro gehiagorekin, eta funtsezko osagaia izango da "Suspertze Plana" ezarri eta indartzeko. Aurrekontu osoaren % 33ko esleipenarekin, zuzendaritza honek nekazaritza- eta abeltzaintza-sektorea modernizatzeko neurrietan oinarrituko ditu bere ahaleginak, bereziki sektorean nekazari gazteak sartzen eta praktika jasangarriak garatzen lagunduz.

Lehen sektoreari laguntzeko estrategia horren barruan, Landa Garapeneko Zerbitzuak 17.711.623 euroko aurrekontua jasoko du, hau da, % 7,4ko igoera, Nekazaritza Politika Bateratuko (NPB) zereginak garatzeko eta sektorean profesional gazteak sartzea, landa-garapena bultzatzea eta nekazaritza-lurrak mantentzea sustatzeko.

Modernizaziorako laguntza-planak milioi 1 euro gehiago izango ditu, 5,6 milioi profesionalentzat eta misto profesionalentzat. Era berean, erreleboari laguntzeko programa berri bat ireki da, 390.000 euroko aurrekontua izango duena.

Era berean, 2.950.313 eurorekin, iaz baino % 7,6 gehiago, nekazaritza-zerbitzuak jasangarritasuna sustatuko du nekazaritza-ingurumeneko praktiken bidez. Nekazaritza eta ingurumeneko laguntzek 672 onuraduni lagunduko diete Bizkaian, bai eta mendiko artzaintza-arloak modu iraunkorrean kudeatzen dituzten hogei bat elkarteri ere.

Abeltzaintzako aurrekontua handitzea animalien osasunerako eta ongizaterako

Abeltzaintza-zerbitzuaren aurrekontua 4.881.420 eurokoa da, hau da, 2024an baino % 18,4 gehiago. Gehikuntza hori animalien osasun eta ongizateko programa espezifikoetara bideratuko da, Bizkaian eragin ekonomiko handiena duen sektoreetako bat baita.

Animalien Osasun Programak 1.271.600 euro jasoko ditu, 150.000 euroko igoerarekin, osasun-kanpainak indartzeko eta Q sukarra, mingain urdina eta IBR gaixotasunak zaintzeko. Programa horrek ustiategiko albaitariaren rola ere indartuko du, "Suspertze Planaren" funtsezko zutabea baita. Era berean, beste 220.000 euro erabiliko dira basa-fauna kontrolatzeko, lehen sektorean eragina duten espezieak kudeatzeko.

Basoen kudeaketa eta kontserbazioa: ikuspegi jasangarria eta prebentziokoa

Bizkaiko mendi eta basoen kontserbazioak 10.061.061 euroko aurrekontua du, % 3,8 handituta, eta suteen aurkako prebentzio-neurrietara, baso-antolamendura eta baso-mendiguneen mantentze-lanetara bideratuko da.

Zerbitzu honen partidek suteen prebentziorako ekintzak finantzatuko dituzte, besteak beste, garbiketa-lanak, pisten mantentze-lanak, suebakiak eta belar-sastrakak kentzea, baso-suteen arriskuak arintzeko eta mendien erresilientzia ziurtatzeko. Bizkaian, non basoen % 80 jabetza pribatukoak diren, baso-jabeei laguntzea funtsezkoa da lurrak uztea saihesteko eta kudeaketa iraunkorra sustatzeko. Horregatik, baso pribatuen jabeentzako pizgarriak indartzeko funtsak bideratuko dira eta 5,3 milioi euroko zuzkidura izango du, baso-politikaren aldeko apustu sendoa azpimarratzen duena.

Ingurumen-azpiegiturak eta hondartzak: zerbitzuak areagotzea eta kalitatea hobetzea

Ingurumen Azpiegituren Zerbitzuak 27.351.622 euro izango ditu, eta kopuru hori egonkor mantendu da iazko datuekin alderatuta. Aurrekontu hori, batez ere, aisialdiko azpiegiturak, aisialdirako eremuak eta hondartzak barne, mantentzeko eta hobetzeko erabiliko da, bai eta hondakinak tratatzeko eta murrizteko proiektuak egiteko ere, udalerriekin lankidetzan.

Eremu honetako partidarik garrantzitsuenek 2.555.500 euro izango dituzte mantenimendurako eta kontserbaziorako, aisialdirako guneak garbitzeaz arduratzen den Basalanen laguntzarekin. Hondartzen garbiketak 3.564.586 euro izango ditu, zerbitzuaren kalitatea hobetzeko hareatzen garbiketa handituko duen kontratu berri bat eta 4,7 milioi euro sorospen-zerbitzurako. Hondakinak kudeatzeko, 698.100 euro bideratuko dira udalerrientzako laguntzetarako, birziklatzeko eta ingurumenaren inguruko sentsibilizatzeko proiektuetara bideratuta.

Natura-ondarea eta ingurumenaren babesa

Natura Ondarea Zaintzeko Zerbitzuak 5.353.000 euro izango ditu espezie mehatxatuak kontserbatzeko eta Natura 2000 Sarea kudeatzeko. Zerbitzu horrek biodibertsitatea babesteko eta espezie inbaditzaileak kontrolatzeko konpromisoa mantentzen du, Bizkaian ingurumenaren jasangarritasuna eta kalitatea sustatuz.

Gainera, Foru Erakundeak 2.521.000 euro bideratuko ditu ingurumen kalitatearen programara, non eraginkortasun energetikorako laguntza plana nabarmentzen den, 2 milioi euro dituena toki entitateetan proiektu energetikoak finantzatzeko.

Genero-berdintasunarekiko konpromisoa

Aurrekontuak 30 milioi euroko zeharkako eragin metatua izango du, genero-berdintasuna sustatzera bideratua. Ikuspegi horren helburua da Sailak bultzatutako politikek ekitatearen alde egitea eta Bizkaiko emakumeen eta gizonen aukerak hobetzea.